Th1 9, 2026 | word 365, excel 365, powerpoint
Excel 365 thì quá quen thuộc rồi. Gần như ngày nào đi làm cũng mở Excel, có hôm còn mở từ sáng đến chiều. Nhưng Solver thì sao? Nhiều người dùng Excel cả năm trời vẫn chưa từng chạm vào công cụ này. Nghe tên đã thấy hơi “cao siêu”, nên thôi, bỏ qua cho đỡ rối.
Thực tế thì Solver không hề xa lạ. Hiểu đơn giản, Solver là công cụ giúp bạn tìm ra phương án tối ưu nhất trong một bài toán có nhiều lựa chọn và nhiều ràng buộc. Bạn muốn lợi nhuận cao nhất? Chi phí thấp nhất? Hay phân bổ nguồn lực sao cho hợp lý? Solver làm rất tốt những việc đó.
Điều hay là Excel 365 đã tích hợp Solver khá ổn định, giao diện thân thiện hơn trước nhiều. Chỉ cần bạn chịu mở ra thử một lần, mọi thứ sẽ sáng ra ngay.
Cách bật Solver trong Excel 365 – thao tác đơn giản ai cũng làm được
Solver trong Excel 365 không bật sẵn, nên bạn cần kích hoạt nó trước. Nhưng yên tâm, thao tác rất nhanh.
Bạn vào File → Options → Add-ins. Ở phần Manage, chọn Excel Add-ins, sau đó nhấn Go. Một cửa sổ nhỏ hiện ra, bạn chỉ cần tích vào Solver Add-in rồi bấm OK.
Xong. Quay lại tab Data, bạn sẽ thấy nút Solver xuất hiện ở góc phải. Nhỏ thôi, nhưng bên trong là cả một “cỗ máy tính toán” mạnh mẽ.
Ba yếu tố cốt lõi cần hiểu trước khi dùng Solver
Muốn dùng Solver mà không bị rối, bạn chỉ cần nắm chắc ba yếu tố sau. Không cần kiến thức toán cao siêu đâu, thật sự đấy.
Thứ nhất là ô mục tiêu. Đây là ô chứa công thức mà bạn muốn tối ưu. Solver sẽ dựa vào giá trị của ô này để quyết định phương án tốt nhất. Bạn có thể yêu cầu tối đa hóa, tối thiểu hóa hoặc đưa nó về một giá trị cụ thể.
Thứ hai là các ô thay đổi. Đây là những ô mà Solver được phép điều chỉnh. Có thể là số lượng sản phẩm, ngân sách phân bổ, hay số giờ làm việc.
Và cuối cùng là ràng buộc. Đây chính là luật chơi. Bạn có thể giới hạn ngân sách, nguyên liệu, thời gian, hoặc yêu cầu giá trị không được âm, không vượt mức cho phép.
Ba phần này kết hợp với nhau tạo nên sức mạnh của Solver.
Ví dụ thực tế: tối ưu lợi nhuận bằng Solver trong Excel 365
Giả sử bạn đang kinh doanh hai sản phẩm. Mỗi sản phẩm mang lại lợi nhuận khác nhau, nhưng lại bị giới hạn bởi nguyên liệu và thời gian sản xuất. Nếu tính thủ công, bạn sẽ phải thử rất nhiều phương án. Thử mãi cũng mệt chứ.
Với Solver, bạn chỉ cần lập bảng Excel gồm các ô nhập số lượng sản phẩm, một ô tính tổng lợi nhuận và các công thức liên quan. Sau đó mở Solver, đặt ô lợi nhuận làm mục tiêu, chọn Max, chỉ định các ô số lượng là ô thay đổi và thêm ràng buộc cần thiết.
Nhấn Solve. Đợi vài giây. Và Excel sẽ đưa ra phương án tối ưu nhất cho bạn. Nhẹ đầu hẳn.
Chọn phương pháp giải trong Solver sao cho đúng
Trong Solver của Excel 365, bạn sẽ thấy phần Solving Method với ba lựa chọn quen thuộc: Simplex LP, GRG Nonlinear và Evolutionary.
Nếu bài toán của bạn là tuyến tính, hãy chọn Simplex LP. Đây là lựa chọn phổ biến và nhanh nhất. Nếu công thức có yếu tố phi tuyến, GRG Nonlinear sẽ phù hợp hơn. Còn khi bài toán quá phức tạp, nhiều biến khó đoán, bạn có thể thử Evolutionary.
Không cần quá lo lắng nếu bạn chưa hiểu hết sự khác nhau. Cứ thử, Solver sẽ cho bạn thấy kết quả.
Những lỗi thường gặp khi dùng Solver và cách tránh
Người mới dùng Solver hay gặp một số lỗi quen thuộc. Solver báo không tìm được lời giải. Hoặc kết quả trông không hợp lý. Đừng vội nản.
Thường thì nguyên nhân nằm ở công thức ô mục tiêu chưa đúng, ràng buộc mâu thuẫn, hoặc các ô thay đổi bị giới hạn quá chặt. Chỉ cần kiểm tra lại từng phần, mọi thứ sẽ ổn.
Một mẹo nhỏ nhưng rất quan trọng: hãy lưu file trước khi chạy Solver. Phòng khi bạn muốn quay lại phương án ban đầu.
Không chỉ dành cho dân tài chính
Nhiều người nghĩ Solver chỉ dùng cho kế toán hay tài chính. Nhưng thực tế, bạn có thể dùng Solver để lập lịch làm việc, phân bổ ca trực, tối ưu chi phí marketing, hoặc lên kế hoạch học tập cá nhân.
Excel 365 kết hợp với Solver là một công cụ rất linh hoạt. Quan trọng là bạn có chịu thử hay không thôi.
Solver không phải công cụ khó. Chỉ là bạn chưa quen mà thôi. Khi đã hiểu cách dùng, bạn sẽ thấy Excel 365 mạnh hơn rất nhiều và công việc cũng nhẹ nhàng hơn hẳn. Excel đã có sẵn Solver. Việc còn lại chỉ là: bạn có mở nó ra hay không?
Th1 9, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365
Có những bài toán trong Excel nhìn thì tưởng đơn giản, nhưng càng làm càng thấy… khó chịu. Ví dụ nhé: bạn có một ngân sách cố định, nhiều hạng mục cần phân bổ, lại còn đủ loại giới hạn. Chỉnh tay một lúc thấy “có vẻ ổn”, nhưng rồi lại tự hỏi: “Ủa, vậy đã tối ưu thật chưa? Hay còn phương án tốt hơn?”
Đúng kiểu đau đầu. Và Solver sinh ra để xử lý đúng cái đoạn đó.
Solver trong Excel 2021 là công cụ giúp bạn tối ưu hóa: chọn ra phương án tốt nhất (lợi nhuận cao nhất, chi phí thấp nhất, đạt mục tiêu đúng bằng một con số…) bằng cách thay đổi các biến, nhưng vẫn tôn trọng các ràng buộc. Nói vui thì nó như “máy tính chiến lược” cài sẵn trong Excel vậy.

Solver là gì? Hiểu nhanh để khỏi rối
Solver là một Add-in (tiện ích) để giải bài toán tối ưu. Bạn sẽ làm 3 việc chính:
-
Chỉ định mục tiêu (Objective): tối đa / tối thiểu / bằng một giá trị cụ thể
-
Chỉ định biến (Changing Variable Cells): những ô Excel được phép thay đổi
-
Đặt ràng buộc (Constraints): giới hạn để nghiệm không “vượt rào”
Ví dụ đời thường:
-
Tối đa hóa lợi nhuận từ 2 sản phẩm khi bị giới hạn nguyên liệu và nhân công
-
Tối thiểu hóa chi phí vận chuyển nhưng vẫn giao đủ hàng
-
Phân bổ ngân sách quảng cáo sao cho đơn hàng cao nhất nhưng không vượt ngân sách
Nghe “to” vậy thôi, nhưng làm đúng quy trình thì rất gọn.
Bước dầu tiên Bật Solver trong Excel 2021 (nếu bạn chưa thấy)
Nhiều bạn mở Excel ra tìm Solver không thấy là do chưa kích hoạt.
-
Vào File → Options
-
Chọn Add-ins
-
Ở mục Manage (cuối trang), chọn Excel Add-ins → Go…
-
Tick Solver Add-in
-
OK
Sau đó vào tab Data, bạn sẽ thấy nút Solver xuất hiện (thường nằm trong nhóm Analyze).

Một ví dụ dễ hiểu: tối đa hóa lợi nhuận (mini case)
Giả sử bạn bán 2 sản phẩm A và B.
-
Lợi nhuận mỗi A: 50.000
-
Lợi nhuận mỗi B: 30.000
Bạn bị giới hạn:
Cách dựng bảng trong Excel
Bạn tạo vài ô cơ bản:
-
B2: Số lượng A (biến)
-
B3: Số lượng B (biến)
-
B5 (mục tiêu): Tổng lợi nhuận
=50000*B2 + 30000*B3
-
B7: Tổng số lượng
=B2 + B3
-
B8: Tổng nguyên liệu
=2*B2 + 1*B3
Nhìn vậy thôi nhưng nó là “khung xương” để Solver hiểu bài toán.
Thiết lập Solver trong Excel 2021 (phần quan trọng nhất)
Vào Data → Solver. Bạn sẽ thấy cửa sổ Solver Parameters.
1) Set Objective (Ô mục tiêu)
Chọn ô tổng lợi nhuận B5
Chọn Max (vì muốn lợi nhuận lớn nhất)
2) By Changing Variable Cells (Ô biến)
Chọn vùng B2:B3 (số lượng A và B)
3) Add Constraints (Ràng buộc)
Nhấn Add và thêm lần lượt:
-
B7 <= 100 (tổng số lượng không vượt 100)
-
B8 <= 120 (tổng nguyên liệu không vượt 120)
-
B2 >= 0, B3 >= 0 (không âm)
-
B2 và B3 là int (số nguyên)
Xong ràng buộc, bạn nhấn Solve. Excel sẽ chạy và đề xuất nghiệm tối ưu.
Nếu hiện bảng hỏi “Keep Solver Solution?” thì bạn chọn Keep Solver Solution để giữ kết quả.

Chọn phương pháp giải (Solving Method) – chọn sao cho hợp lý?
Trong Solver có vài “Solving Method”, nhưng bạn có thể nhớ mẹo này cho nhanh:
-
Simplex LP: bài toán tuyến tính (linear) – thường nhanh, ổn định
-
GRG Nonlinear: có công thức phi tuyến (nonlinear)
-
Evolutionary: bài toán khó, ràng buộc phức tạp, đôi khi chạy lâu nhưng linh hoạt
Với các bài toán kiểu “tổng lợi nhuận = ax + by” như ví dụ trên, cứ chọn Simplex LP là hợp lý nhất.
Một vài mẹo dùng Solver cho “mượt” và ít lỗi
Mẹo 1: Tick “Make Unconstrained Variables Non-Negative”
Nếu bạn quên đặt ràng buộc >=0, Solver có thể cho ra số âm (khó chịu lắm). Tick mục này để an toàn.
Mẹo 2: Đừng để biến nằm lẫn trong dữ liệu rối
Hãy đặt vùng biến (B2:B3) rõ ràng, dễ nhìn, có nhãn. Về sau sửa mô hình cũng đỡ lạc.
Mẹo 3: Dùng ràng buộc Integer/Binary khi cần
-
int: số nguyên (sản phẩm, nhân sự, chuyến xe…)
-
bin: 0/1 (chọn hoặc không chọn dự án, mở/đóng kênh…)
Dùng đúng loại biến là kết quả nhìn “thực tế” hơn rất nhiều.
Lỗi hay gặp khi chạy Solver (để khỏi hoang mang)
-
Solver cannot find a feasible solution: ràng buộc quá chặt, không có nghiệm phù hợp → nới ràng buộc hoặc kiểm tra công thức
-
Chạy xong ra kết quả lạ: kiểm tra đúng ô mục tiêu chưa, đúng biến chưa
-
Ra số lẻ dù cần số nguyên: bạn quên đặt int/binary
-
Chạy quá lâu: mô hình nhiều biến hoặc dùng Evolutionary → đơn giản hóa mô hình, thử Simplex/GRG trước

Kết lại – Solver trong Excel 2021 rất đáng để học nếu bạn làm báo cáo “có tính quyết định”
Nếu bạn chỉ làm bảng đơn giản, Solver có thể chưa cần. Nhưng nếu bạn hay gặp bài toán kiểu “phân bổ sao cho tốt nhất”, “tối ưu sao cho hiệu quả nhất”, thì Solver đúng là công cụ giúp bạn ra quyết định dựa trên dữ liệu, thay vì chỉnh tay theo cảm giác.
Th1 9, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365
Có những lúc làm Excel, bạn không chỉ cần cộng trừ nhân chia nữa. Bạn cần kiểu:
-
Làm sao lợi nhuận lớn nhất?
-
Làm sao chi phí nhỏ nhất?
-
Làm sao phân bổ nguồn lực cho “vừa đủ” mà vẫn đạt KPI?
Nghe giống bài toán quản trị, vận hành, sản xuất… đúng không? Và nếu bạn từng ngồi thử “tự chỉnh số” bằng tay, chắc bạn hiểu cảm giác đó: chỉnh một tí thì cái khác lại lệch. Thế là xoay vòng vòng, vừa mệt vừa không chắc có tối ưu thật không. 😵💫
Đây chính là lúc Solver trong Excel 2019 phát huy tác dụng. Nó giống như một “bộ não tối ưu hóa” nằm sẵn trong Excel: bạn đưa cho nó mục tiêu, đưa cho nó các biến cần thay đổi và các ràng buộc, rồi để nó tự tìm ra phương án tốt nhất.

Solver là gì? Nói dễ hiểu nhất có thể
Solver là một Add-in (tiện ích bổ sung) giúp Excel giải các bài toán tối ưu hóa. Tối ưu hóa nghĩa là bạn có một mục tiêu và bạn muốn nó:
-
Lớn nhất (Max) – ví dụ lợi nhuận tối đa
-
Nhỏ nhất (Min) – ví dụ chi phí tối thiểu
-
Bằng một giá trị cụ thể (Value Of) – ví dụ đạt doanh thu đúng 1 tỷ
Bằng cách thay đổi một hoặc nhiều “biến quyết định” (decision variables), đồng thời tuân thủ các “ràng buộc” (constraints) như:
-
Ngân sách không vượt quá X
-
Số giờ làm không vượt quá Y
-
Số lượng phải là số nguyên
-
Không được âm
Nói kiểu đời thường: bạn đưa luật chơi, Solver tự “tính đường đi nước bước”.
Bước 0: Bật Solver trong Excel 2019 (nếu bạn chưa thấy)
Nhiều bạn tìm hoài không thấy Solver vì nó chưa bật.
-
Vào File → Options
-
Chọn Add-ins
-
Ở cuối mục Manage, chọn Excel Add-ins → Go…
-
Tick Solver Add-in
-
OK
Sau đó, bạn vào tab Data sẽ thấy nút Solver xuất hiện.

Ví dụ thực tế dễ hiểu: tối đa hóa lợi nhuận (mô hình mini)
Giả sử bạn bán 2 sản phẩm: A và B.
-
Lợi nhuận A: 50k/sp
-
Lợi nhuận B: 30k/sp
Bạn bị giới hạn nguồn lực:
-
Tổng số sản phẩm tối đa: 100
-
Nguyên liệu: A tốn 2 đơn vị, B tốn 1 đơn vị, tổng nguyên liệu tối đa 120
-
Số lượng phải là số nguyên, không được âm
Cách dựng bảng trong Excel (gợi ý)
-
Ô B2: số lượng A (biến)
-
Ô B3: số lượng B (biến)
-
Ô B5: tổng lợi nhuận = 50000B2 + 30000B3
-
Ô B7: tổng số lượng = B2 + B3
-
Ô B8: tổng nguyên liệu = 2B2 + 1B3
Bạn thấy không, quan trọng là tạo các ô công thức để Solver “đọc” được mục tiêu và ràng buộc.
Mở Solver và thiết lập tối ưu hóa
Vào Data → Solver.
Bạn sẽ thấy 3 phần quan trọng:
1) Set Objective (Ô mục tiêu)
Chọn ô tổng lợi nhuận (ví dụ B5).
Rồi chọn:
2) By Changing Variable Cells (Ô biến)
Chọn ô số lượng A và B (ví dụ B2:B3).
Đây là những ô Solver được phép thay đổi.
3) Subject to the Constraints (Ràng buộc)
Nhấn Add để thêm từng ràng buộc:
-
B7 <= 100 (tổng số lượng không quá 100)
-
B8 <= 120 (nguyên liệu không quá 120)
-
B2 >= 0, B3 >= 0 (không âm)
-
B2, B3 là int (số nguyên)
Xong ràng buộc, nhấn Solve. Solver sẽ tính và trả ra phương án tối ưu.

Chọn phương pháp giải (Solving Method) – chọn sao cho đúng?
Trong Solver có vài phương pháp, nhưng bạn chỉ cần nhớ nhanh thế này:
-
Simplex LP: bài toán tuyến tính (linear), phổ biến nhất, chạy nhanh
-
GRG Nonlinear: bài toán phi tuyến (nonlinear)
-
Evolutionary: bài toán phức tạp, ràng buộc lạ, có thể chạy lâu nhưng linh hoạt
Nếu mô hình của bạn là kiểu “cộng trừ nhân chia tuyến tính” (như ví dụ bên trên), cứ chọn Simplex LP là hợp lý.
Một vài mẹo để dùng Solver “trơn tru” hơn
1) Đặt mọi thứ thành công thức rõ ràng
Solver không đoán hộ bạn. Nó cần các ô mục tiêu, ô biến, ô ràng buộc đều phải có logic rõ ràng.
2) Dùng tên vùng (Named Ranges) nếu mô hình lớn
Ví dụ đặt tên:
3) Nhớ “Make Unconstrained Variables Non-Negative”
Trong Solver, tick mục này để tránh Solver cho ra số âm (nếu bạn quên đặt ràng buộc >=0).
4) Lưu lại kịch bản (Load/Save)
Nếu bạn hay chạy lại tối ưu nhiều lần, hãy lưu lại cấu hình Solver để khỏi nhập lại ràng buộc.
Lỗi hay gặp khi dùng Solver (để khỏi hoang mang)
-
Solver cannot find a feasible solution: ràng buộc quá chặt, không có nghiệm phù hợp
-
Results do not converge: mô hình phi tuyến khó, thử đổi phương pháp hoặc kiểm tra công thức
-
Ra số lẻ trong khi cần số nguyên: bạn quên ràng buộc int/binary
-
Chạy lâu: mô hình lớn hoặc dùng Evolutionary, nên tối giản biến và ràng buộc nếu có thể

Kết lại – Solver giúp bạn “đỡ đoán mò”, làm tối ưu có căn cứ hơn
Điểm mình thích nhất ở Solver trong Excel 2019 là: nó biến những bài toán kiểu “chỉnh tay mãi không ra” thành một quy trình rõ ràng. Bạn đặt mục tiêu, đặt biến, đặt ràng buộc, rồi để Excel tìm phương án tối ưu. Không còn cảm giác mò mẫm nữa, cũng đỡ tranh luận kiểu “phương án này chắc tốt nhất rồi”.
Th1 8, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365
Nếu bạn đã từng dùng Excel 2010 để tính toán chi phí, lợi nhuận hay lập kế hoạch công việc, chắc hẳn đã có lúc bạn tự hỏi: “Liệu còn cách nào làm tốt hơn không?” Đó chính là lúc Solver phát huy tác dụng.
Solver là một công cụ giúp tối ưu hóa kết quả dựa trên các điều kiện bạn đặt ra. Thay vì thử từng phương án thủ công, Solver sẽ tự động tính toán để tìm ra phương án tốt nhất. Có thể là lợi nhuận cao nhất, chi phí thấp nhất, hay cách phân bổ nguồn lực hợp lý nhất.
Nghe thì có vẻ phức tạp, nhưng thực tế lại khá gần gũi. Bạn chỉ cần hiểu đúng bản chất, còn lại Excel sẽ làm phần việc nặng nhọc thay bạn.
Cách kích hoạt Solver trong Excel 2010
Một điểm nhỏ nhưng rất nhiều người bỏ qua: Solver không được bật sẵn. Vì vậy, trước tiên bạn cần kích hoạt nó.
Bạn vào File → Options → Add-ins. Ở phần Manage, chọn Excel Add-ins rồi nhấn Go. Trong danh sách hiện ra, tích vào Solver Add-in và nhấn OK. Ngay lập tức, nút Solver sẽ xuất hiện trong tab Data.
Chỉ vài cú click đơn giản, vậy là bạn đã mở khóa một công cụ rất mạnh của Excel 2010.
Hiểu đúng 3 thành phần cốt lõi của Solver
Để dùng Solver hiệu quả, bạn chỉ cần nhớ ba khái niệm chính.
Thứ nhất là ô mục tiêu. Đây là ô chứa công thức mà bạn muốn tối ưu. Solver sẽ dựa vào giá trị của ô này để tìm phương án phù hợp. Bạn có thể chọn tối đa hóa, tối thiểu hóa hoặc đưa nó về một giá trị cụ thể.
Thứ hai là các ô thay đổi. Đây là những ô mà Solver được phép điều chỉnh. Có thể là số lượng sản phẩm, ngân sách phân bổ, hoặc thời gian làm việc.
Và cuối cùng là các ràng buộc. Đây chính là “luật chơi”. Bạn có thể giới hạn ngân sách, nguyên liệu, thời gian, hoặc yêu cầu các giá trị phải lớn hơn hoặc bằng 0.
Ba yếu tố này kết hợp với nhau tạo nên sức mạnh thực sự của Solver.
Ví dụ thực tế: tối đa hóa lợi nhuận bằng Solver
Giả sử bạn đang kinh doanh hai sản phẩm. Mỗi sản phẩm có lợi nhuận khác nhau, nhưng bị giới hạn bởi nguyên liệu và thời gian sản xuất. Nếu làm thủ công, bạn sẽ phải thử rất nhiều phương án.
Với Solver, bạn chỉ cần lập bảng tính:
-
Một ô tính tổng lợi nhuận
-
Các ô nhập số lượng sản phẩm
-
Các công thức liên kết giữa chúng
Sau đó mở Solver, đặt ô lợi nhuận làm mục tiêu, chọn “Max”, chỉ định các ô số lượng là ô thay đổi và thêm các ràng buộc cần thiết. Nhấn Solve, chờ vài giây, và Excel sẽ đưa ra phương án tối ưu.
Nhanh, gọn và cực kỳ hiệu quả.
Chọn phương pháp giải phù hợp trong Solver
Solver trong Excel 2010 cung cấp ba phương pháp giải chính.
Nếu bài toán của bạn là tuyến tính, hãy chọn Simplex LP. Đây là lựa chọn phổ biến và nhanh nhất. Nếu công thức có dạng phi tuyến, GRG Nonlinear sẽ phù hợp hơn. Còn với những bài toán phức tạp, nhiều biến và ràng buộc khó, bạn có thể thử Evolutionary.
Không cần quá lo lắng nếu chưa hiểu sâu về toán. Bạn hoàn toàn có thể thử từng phương pháp để xem kết quả.
Những lỗi thường gặp khi dùng Solver và cách khắc phục
Người mới dùng Solver thường gặp một số lỗi khá phổ biến. Ví dụ như quên nhập công thức cho ô mục tiêu, đặt ràng buộc sai, hoặc để các ô thay đổi không hợp lý. Khi đó, Solver có thể báo không tìm được lời giải.
Cách khắc phục rất đơn giản. Hãy kiểm tra lại công thức, đảm bảo các ràng buộc không mâu thuẫn và các giá trị ban đầu hợp lý. Ngoài ra, bạn nên lưu file trước khi chạy Solver để dễ dàng quay lại nếu cần.
Solver – công cụ không chỉ dành cho dân tài chính
Solver không chỉ dùng cho kế toán hay tài chính. Bạn có thể áp dụng nó để lập lịch làm việc, tối ưu chi phí quảng cáo, phân bổ nhân sự, thậm chí lên kế hoạch học tập cá nhân.
Dù Excel 2010 đã ra đời khá lâu, nhưng Solver trong phiên bản này vẫn rất đáng tin cậy nếu bạn biết cách tận dụng.
Kết luận
Solver không phải là công cụ quá phức tạp như nhiều người nghĩ. Chỉ cần hiểu đúng và chịu thử, bạn sẽ thấy Excel 2010 trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều. Đôi khi, chỉ một công cụ nhỏ cũng có thể thay đổi cách bạn làm việc mỗi ngày.
Bạn đã sẵn sàng mở Solver và thử chưa?
Th1 8, 2026 | word 365, excel 365, powerpoint
Có bao giờ bạn nhìn vào một bảng Excel rồi tự hỏi: “Liệu có cách nào để ra kết quả tốt nhất không?” Không phải tính cho ra một con số, mà là con số tối ưu. Ít chi phí nhất. Lợi nhuận cao nhất. Hay phân bổ tài nguyên sao cho hợp lý nhất.
Nếu bạn từng nghĩ Excel chỉ để cộng trừ nhân chia thì… chưa đủ đâu. Với Solver trong Excel 2016, Excel có thể trở thành một công cụ tối ưu hóa đúng nghĩa. Nghe hơi “cao siêu” nhỉ? Nhưng thật ra, dùng quen rồi lại thấy khá thú vị đấy.
Solver là gì mà nghe có vẻ “nguy hiểm” vậy?
Solver thực chất là một công cụ phân tích có sẵn trong Excel, giúp bạn tìm ra giá trị tối ưu cho một ô (gọi là ô mục tiêu), dựa trên việc thay đổi các ô khác, đồng thời thỏa mãn một số điều kiện ràng buộc.
Nói cho dễ hiểu nhé. Solver giống như việc bạn nói với Excel:
“Này, hãy thử mọi khả năng đi, miễn sao đạt kết quả tốt nhất theo điều kiện tôi đặt ra.”
Excel sẽ làm phần nặng đầu đó thay bạn. Bạn chỉ cần biết mình muốn gì.
Trước tiên, phải bật Solver đã
Một chuyện hơi buồn cười là: rất nhiều người tìm Solver… không thấy. Không phải vì Excel thiếu, mà vì Solver chưa được kích hoạt.
Cách bật Solver trong Excel 2016 như sau:
-
Vào File → Options
-
Chọn Add-ins
-
Ở mục Manage, chọn Excel Add-ins, nhấn Go
-
Tick vào Solver Add-in, rồi nhấn OK
Xong! Solver sẽ xuất hiện trong tab Data, nhóm Analysis.
Đơn giản vậy thôi.
Solver dùng để làm gì trong thực tế?
Solver không phải chỉ dành cho dân học thuật đâu. Thực tế, nó được dùng rất nhiều trong công việc hằng ngày, chỉ là bạn chưa để ý thôi.
Ví dụ:
-
Tối đa hóa lợi nhuận bán hàng
-
Tối thiểu hóa chi phí sản xuất
-
Phân bổ ngân sách marketing
-
Lập kế hoạch sản xuất với nguồn lực giới hạn
Nghe quen không? Nếu quen, thì Solver chính là thứ bạn đang tìm.
Một ví dụ đơn giản để làm quen với Solver
Giả sử bạn có một bài toán rất đời thường:
Bạn sản xuất hai sản phẩm A và B. Mỗi sản phẩm mang lại lợi nhuận khác nhau, nhưng tài nguyên thì có hạn. Mục tiêu của bạn là tối đa hóa lợi nhuận.
Trong Excel, bạn sẽ có:
-
Các ô nhập số lượng A và B (ô biến quyết định)
-
Một ô tính tổng lợi nhuận (ô mục tiêu)
-
Các ô ràng buộc (giờ công, nguyên liệu…)
Solver sẽ dựa vào đó để tìm ra số lượng A và B tối ưu.
Các thành phần chính khi dùng Solver
Khi mở Solver, bạn sẽ thấy một cửa sổ khá gọn gàng. Đừng hoảng nhé, chỉ cần hiểu 3 phần chính là ổn.
1. Set Objective (Ô mục tiêu)
Đây là ô bạn muốn:
Ví dụ: ô tổng lợi nhuận.
2. By Changing Variable Cells (Ô biến)
Là các ô mà Solver được phép thay đổi để tìm kết quả tốt nhất.
3. Subject to the Constraints (Ràng buộc)
Đây là nơi bạn “đặt luật”. Không vượt quá nguồn lực, không âm, không vượt giới hạn…
Hiểu ba phần này là bạn đã nắm được xương sống của Solver rồi.
Cách thiết lập Solver từng bước
Giờ thì vào thao tác thực tế nhé.
-
Vào Data → Solver
-
Chọn ô mục tiêu (Set Objective)
-
Chọn Max, Min hoặc Value Of
-
Chọn các ô biến (Changing Variable Cells)
-
Thêm các ràng buộc nếu cần
-
Nhấn Solve
Excel sẽ chạy, tính toán, thử nghiệm nhiều phương án khác nhau. Sau vài giây, nó sẽ trả về kết quả tối ưu.
Khoảnh khắc đó khá “đã”. Như kiểu bài toán khó được giải hộ vậy.
Một vài lưu ý nhỏ nhưng rất đáng giá
Solver không phải lúc nào cũng cho kết quả đúng nếu bạn:
Ngoài ra, Excel 2016 có nhiều phương pháp giải như:
-
Simplex LP
-
GRG Nonlinear
-
Evolutionary
Nếu bạn mới dùng, cứ để mặc định là ổn. Đừng làm mọi thứ phức tạp quá.
Khi nào không nên dùng Solver?
Solver rất mạnh, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp.
Không nên dùng Solver khi:
-
Dữ liệu quá đơn giản, chỉ cần hàm là đủ
-
Bài toán không có mục tiêu rõ ràng
-
Kết quả cần giải thích từng bước chi tiết
Solver cho bạn kết quả, nhưng không giải thích quá trình. Cái đó bạn cần hiểu trước.
Vì sao Solver trong Excel 2016 vẫn rất đáng dùng?
Dù có nhiều phiên bản Excel mới hơn, nhưng Excel 2016 với Solver vẫn đáp ứng rất tốt:
Quan trọng hơn, Solver giúp bạn tư duy tối ưu, chứ không chỉ làm Excel cho xong việc.
Kết luận: Solver không khó, chỉ là bạn chưa quen
Solver nghe thì có vẻ “to tát”, nhưng thực ra lại rất gần với công việc hằng ngày. Một khi hiểu được mục tiêu và ràng buộc, bạn sẽ thấy Solver giống như một trợ lý thông minh, âm thầm giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn.
Nếu bạn thường xuyên làm việc với số liệu, kế hoạch, chi phí hay phân bổ nguồn lực, hãy thử Solver một lần. Biết đâu, bạn sẽ nghiện cảm giác “tối ưu hóa” đó thì sao?
Th1 8, 2026 | excel 365, Tài Khoản, word 365
Thú thật đi, có phải đã không ít lần bạn mở Excel 365 lên, nhìn một bảng số liệu dài dằng dặc rồi… đóng lại? Hoặc ít nhất là tự nhủ: “Để lát nữa làm”. Không phải vì bạn lười, mà vì số liệu nhìn khô quá, chẳng gợi lên được điều gì. Và đó chính là lúc biểu đồ xuất hiện, như một cách để Excel nói chuyện với con người thay vì ném vào mặt ta hàng trăm con số vô hồn.
Excel 365 mạnh hơn rất nhiều so với những phiên bản cũ. Không chỉ vì nó cập nhật liên tục, mà còn vì cách làm biểu đồ ngày càng thông minh, trực quan. Đặc biệt, nếu bạn biết dùng trục phụ (secondary axis), biểu đồ của bạn sẽ “lên trình” thấy rõ.
1. Biểu đồ trong Excel 365 – không chỉ để cho đẹp
Nhiều người nghĩ biểu đồ chỉ để trang trí báo cáo. Nghĩ vậy thì hơi oan cho Excel. Biểu đồ thực chất là công cụ giúp đọc dữ liệu nhanh hơn, hiểu sâu hơn và ra quyết định dễ hơn. Nhìn một đường xu hướng đi lên, bạn hiểu ngay tình hình đang tốt. Một cột tụt mạnh? Có vấn đề rồi đó.
Excel 365 cho phép tạo rất nhiều loại biểu đồ: cột, đường, tròn, vùng, thanh ngang, biểu đồ kết hợp… Thậm chí chỉ cần chọn dữ liệu, Excel còn “đề xuất” sẵn kiểu biểu đồ phù hợp. Khá tiện.

2. Cách tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 365
Phần này không có gì phức tạp, thật đấy.
Bạn chỉ cần:
Thế là Excel tạo ngay một biểu đồ hoàn chỉnh. Nhanh gọn. Nhưng khoan đã. Biểu đồ mặc định thường chỉ ở mức “xem được”, chưa hẳn là “dễ hiểu”.
Bạn nên chỉnh lại một chút:
-
Đổi Chart Title cho rõ nghĩa
-
Thêm Data Labels nếu cần
-
Chỉnh màu cho đỡ chói hoặc đỡ nhạt
-
Đặt lại tên trục ngang, trục dọc
Mấy thao tác này làm quen một lần là nhớ luôn. Không cần phải giỏi Excel mới làm được.
3. Trục phụ trong Excel 365 là gì và khi nào nên dùng?
Đây mới là phần nhiều người hay bỏ qua. Hoặc biết sơ sơ nhưng không dùng.
Trục phụ được dùng khi bạn có hai loại dữ liệu khác đơn vị hoặc chênh lệch quá lớn về giá trị, nhưng vẫn muốn đưa vào cùng một biểu đồ để so sánh xu hướng.
Ví dụ nhé:
Nếu bạn vẽ chung trên một trục, đường phần trăm sẽ “dính sát mặt đất”, nhìn chẳng ra hình thù gì. Lúc đó, trục phụ chính là giải pháp.
Nói nôm na, trục phụ giúp mỗi loại dữ liệu có “không gian sống” riêng, nhưng vẫn đứng chung một biểu đồ. Nghe hợp lý không?

4. Cách tạo biểu đồ có trục phụ trong Excel 365 (từng bước một)
Giờ vào phần thực hành. Đọc chậm thôi, làm theo là được.
Bước 1: Chuẩn bị dữ liệu
Giả sử bạn có các cột: Tháng – Doanh thu – Tỷ lệ tăng trưởng.
Bước 2: Chèn biểu đồ ban đầu
Chọn toàn bộ dữ liệu → Insert → chọn biểu đồ cột hoặc biểu đồ Excel gợi ý.
Bước 3: Chuyển sang biểu đồ kết hợp (Combo Chart)
Bước 4: Gán trục phụ
Nhấn OK. Vậy là xong.
Không cần code. Không cần công thức cao siêu. Chỉ vài cú click chuột.

5. Chỉnh biểu đồ trục phụ sao cho nhìn không bị rối
Thú thật nhé, biểu đồ có trục phụ rất dễ bị… rối nếu làm ẩu. Nhưng chỉ cần chú ý mấy điểm sau là ổn.
-
Màu sắc phải nhất quán
Đường dữ liệu màu xanh thì trục phụ cũng nên xanh. Đừng để người xem đoán mò.
-
Đặt giới hạn trục hợp lý
Bạn có thể chỉnh Min – Max của trục phụ để đường biểu đồ không nhảy lung tung.
-
Đừng tham dữ liệu
Một biểu đồ có trục phụ là đủ “nặng” rồi. Nhét thêm dữ liệu thứ ba thường phản tác dụng.
-
Ghi chú rõ ràng
Tiêu đề trục, chú thích (Legend) phải rõ. Đừng để người xem phải hỏi: “Cái này là cái gì vậy?”
6. Vì sao biết dùng trục phụ giúp bạn làm việc hiệu quả hơn?
Nhiều người dùng Excel 365 hằng ngày nhưng vẫn chỉ dừng ở mức nhập số, cộng trừ, cùng lắm là vẽ biểu đồ cột. Trong khi đó, trục phụ lại là thứ giúp bạn kể câu chuyện bằng dữ liệu.
Một biểu đồ tốt có thể thay cho cả đoạn giải thích dài dòng. Sếp nhìn vào là hiểu. Đồng nghiệp xem là nắm được vấn đề. Bạn cũng đỡ phải nói nhiều.
Không phải tự nhiên mà trong các báo cáo tài chính, marketing hay kinh doanh, biểu đồ kết hợp có trục phụ xuất hiện rất thường xuyên. Nó hiệu quả thật sự.