Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Có một tình huống rất hay gặp khi làm báo cáo bằng Excel 2019: bạn muốn vẽ biểu đồ cho 2 chỉ số, ví dụ Doanh thuSố lượng đơn. Bạn vẽ xong, nhìn cái biểu đồ… thấy kỳ kỳ. Doanh thu thì vài trăm triệu, còn số đơn chỉ vài chục hoặc vài trăm. Thế là đường số đơn nằm sát đáy, gần như biến mất. Nhìn kiểu “ủa nó có dữ liệu không vậy?” 😅

Đó là lúc bạn cần trục phụ (Secondary Axis). Nói nôm na: trục chính dành cho chỉ số lớn (doanh thu), trục phụ dành cho chỉ số nhỏ (số đơn). Hai thước đo khác nhau, nhưng chung một biểu đồ. Và thế là biểu đồ “lên đời” liền, nhìn rõ ràng hẳn.

Hôm nay mình hướng dẫn bạn cách làm từ cơ bản tới đúng kiểu “chuẩn báo cáo”: tạo biểu đồ, chỉnh loại biểu đồ, thêm trục phụ, rồi chỉnh cho gọn đẹp.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Khi nào cần dùng trục phụ?

Không phải biểu đồ nào cũng cần trục phụ đâu nhé. Nhưng nếu bạn gặp một trong các trường hợp sau thì gần như chắc chắn nên dùng:

  • Hai chỉ số chênh lệch giá trị quá lớn (triệu đồng vs số lượng)

  • Một chỉ số là % (tỷ lệ chuyển đổi) và một chỉ số là số tiền

  • Bạn muốn kết hợp cột + đường (Column + Line) để nhìn xu hướng

Ví dụ cực phổ biến:

  • Cột: Doanh thu theo tháng

  • Đường: Tỷ lệ tăng trưởng (%)

  • Hoặc cột: Chi phí, đường: ROI

Nếu vẽ chung một trục, cái nhỏ sẽ “chìm nghỉm”. Trục phụ là giải pháp hợp lý nhất.

Chuẩn bị dữ liệu trước khi vẽ (nhỏ thôi nhưng quan trọng)

Dữ liệu của bạn nên có dạng bảng rõ ràng như kiểu:

Tháng Doanh thu Số đơn
1 320,000,000 120
2 410,000,000 140

Mỗi cột một chỉ số, hàng là thời gian hoặc danh mục. Dữ liệu càng sạch thì làm biểu đồ càng nhanh.

Một mẹo nhỏ: nếu bạn biến bảng thành Table (Ctrl + T) thì sau này thêm tháng mới, biểu đồ cũng dễ cập nhật hơn.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Cách tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2019

Bước 1: Bôi đen dữ liệu

Bạn bôi đen toàn bộ bảng (bao gồm tiêu đề cột).

Bước 2: Insert biểu đồ

Vào tab Insert → chọn loại biểu đồ.
Nếu bạn chưa biết chọn loại nào, cứ chọn Clustered Column (cột) trước, vì dễ nhìn và dễ chỉnh.

Excel sẽ tạo biểu đồ ngay lập tức.

Nhưng lúc này, bạn sẽ thấy vấn đề: số đơn (nhỏ) bị “lụt” vì doanh thu (to) kéo thang đo lên cao.

Cách thêm trục phụ (Secondary Axis) trong Excel 2019

Có 2 cách phổ biến, mình nói cả hai để bạn chọn kiểu hợp tay.

Cách 1: Click chuột phải vào chuỗi dữ liệu cần đưa sang trục phụ

  1. Click vào chuỗi dữ liệu nhỏ (ví dụ đường hoặc cột “Số đơn”)

  2. Chuột phải → Format Data Series

  3. Trong mục Series Options, chọn Secondary Axis

Xong. Biểu đồ sẽ có thêm một trục bên phải (trục phụ), và dữ liệu nhỏ sẽ nổi lên rõ ràng.

Cách 2: Dùng Combo Chart (cách “đẹp bài”)

Cách này thường dùng khi bạn muốn kết hợp cột + đường, nhìn rất giống báo cáo chuyên nghiệp.

  1. Click vào biểu đồ

  2. Tab Chart DesignChange Chart Type

  3. Chọn Combo

  4. Set:

    • Doanh thu = Column

    • Số đơn = Line

  5. Tick chọn Secondary Axis cho “Số đơn”

  6. OK

Kết quả: cột doanh thu rõ, đường số đơn rõ, mỗi cái có một trục riêng. Rất “đã”.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Chỉnh biểu đồ cho dễ nhìn (đừng bỏ qua phần này)

Tạo được trục phụ mới chỉ là 50% thôi. Muốn biểu đồ đẹp và dễ đọc, bạn nên chỉnh thêm vài chi tiết.

1) Đặt tên trục (Axis Titles)

  • Click biểu đồ → dấu + (Chart Elements)

  • Tick Axis Titles

  • Đổi tên:

    • Trục trái: Doanh thu (VNĐ)

    • Trục phải: Số đơn (đơn)

Chỉ một bước này thôi là người xem hiểu ngay, không phải đoán.

2) Định dạng số cho trục doanh thu

Doanh thu hay rất lớn, bạn nên định dạng:

  • Hiển thị theo triệu hoặc tỷ

  • Hoặc dùng dấu phân cách hàng nghìn

Cách làm:

  • Click trục → Format Axis → Number

  • Chọn kiểu Number/Accounting phù hợp

3) Làm nổi đường Line (nếu có)

Nếu bạn dùng combo cột + đường, hãy:

  • Bật Markers (chấm trên đường)

  • Bật Data Labels (nếu cần) cho đường để nhìn rõ số

Nhưng đừng lạm dụng. Dán nhãn nhiều quá là biểu đồ rối ngay.

4) Chỉnh Legend và tiêu đề biểu đồ

  • Title nên rõ: “Doanh thu & Số đơn theo tháng – 2019”

  • Legend đặt vị trí gọn: Top hoặc Right

Một biểu đồ đẹp thường là: ít chữ nhưng đúng trọng tâm.

Một vài lỗi thường gặp khi dùng trục phụ (và cách né)

Lỗi 1: Trục phụ làm người xem hiểu nhầm

Có người nhìn biểu đồ xong tưởng “đường tăng mạnh hơn cột” vì trục phụ khác thang đo. Đây là điểm cần cẩn thận.

Cách né:

  • Ghi rõ tên trục và đơn vị

  • Không đặt 2 thang đo quá “ảo” (ví dụ trục phụ auto-scale quá nhạy)

Lỗi 2: Dùng trục phụ cho quá nhiều chuỗi dữ liệu

Trục phụ phù hợp nhất cho 1 chuỗi (hoặc tối đa 2 chuỗi) có đơn vị khác biệt. Nếu bạn nhồi nhiều chỉ số, biểu đồ sẽ thành “món lẩu”.

Lỗi 3: Chọn sai chuỗi dữ liệu

Nhiều bạn lỡ đưa “Doanh thu” sang trục phụ, nhìn ngược đời. Nếu sai:

  • Format Data Series → đổi lại Primary/Secondary là xong.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Kết lại – trục phụ là “cứu tinh” khi số liệu chênh nhau quá lớn

Thật lòng mà nói, biểu đồ + trục phụ trong Excel 2019 là một combo cực hữu ích để làm báo cáo nhìn rõ ràng và chuyên nghiệp hơn. Nó giúp bạn đặt hai chỉ số khác thang đo lên cùng một bức tranh, để người xem vừa thấy tổng quan, vừa thấy xu hướng.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2021

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2021

Nếu bạn từng mở Excel lên, nhìn một bảng số liệu chi chít rồi thở dài, thì chào mừng bạn đến với “hội những người từng ngán Excel”. Nhưng khoan. Excel không đáng sợ như bạn nghĩ. Đặc biệt là khi nói đến biểu đồ và trục phụ trong Excel 2021. Nghe thì có vẻ học thuật, nhưng thực chất lại rất đời thường. Và một khi hiểu rồi, bạn sẽ tự hỏi: “Ủa, sao trước giờ mình không dùng cái này sớm hơn nhỉ?”

1. Biểu đồ trong Excel là gì và vì sao ai cũng nên biết dùng?

Biểu đồ (chart) đơn giản là cách biến số liệu khô khan thành hình ảnh trực quan. Thay vì nhìn 200 dòng doanh thu, bạn chỉ cần một cái biểu đồ cột là thấy ngay tháng nào cao, tháng nào thấp. Não người thích hình ảnh, đó là sự thật rồi.

Excel 2021 cung cấp rất nhiều loại biểu đồ: cột, đường, tròn, thanh ngang, vùng, kết hợp… Không thiếu thứ gì. Vấn đề chỉ là: bạn có chịu dùng hay không?

Bạn có từng thấy một báo cáo toàn chữ và số, không một biểu đồ nào chưa? Mệt thật sự.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2021 1

2. Cách tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2021

Đừng lo, phần này cực kỳ thân thiện.

Đầu tiên, bạn chỉ cần:

  1. Bôi đen vùng dữ liệu (bao gồm cả tiêu đề).

  2. Vào tab Insert (Chèn).

  3. Chọn loại biểu đồ bạn muốn trong nhóm Charts.

Chỉ cần một cú click. Thế là xong. Excel tự động tạo biểu đồ cho bạn, khá thông minh.

Nhưng đừng vội hài lòng. Biểu đồ mặc định thường… tạm được thôi. Muốn đẹp và dễ hiểu, bạn nên chỉnh thêm:

  • Đổi tiêu đề biểu đồ

  • Chỉnh tên trục ngang – trục dọc

  • Thay màu cột hoặc đường

  • Bật/tắt nhãn dữ liệu

Những thứ này nằm ngay trong Chart DesignFormat. Vọc một chút là quen liền.

3. Khi nào cần dùng trục phụ? Và trục phụ là cái gì?

Đây là phần mà nhiều người hay né. Nhưng thật ra nó rất “đáng tiền”.

Trục phụ (Secondary Axis) dùng khi bạn có hai loại dữ liệu chênh lệch quá lớn về đơn vị hoặc giá trị. Ví dụ:

  • Doanh thu (triệu đồng) và tỷ lệ tăng trưởng (%)

  • Số lượng sản phẩm bán ra và giá bán trung bình

  • Lượt truy cập và doanh thu quảng cáo

Nếu vẽ chung một trục, một bên sẽ “đè” bên kia. Nhìn không ra gì hết. Và đó là lúc trục phụ xuất hiện như một vị cứu tinh.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2021 2

4. Cách tạo biểu đồ có trục phụ trong Excel 2021

Giờ vào phần quan trọng đây. Làm từng bước nhé, không vội.

Bước 1: Chọn toàn bộ dữ liệu
Giả sử bạn có 3 cột: Tháng – Doanh thu – Tỷ lệ tăng trưởng.

Bước 2: Tạo biểu đồ ban đầu
Chèn biểu đồ cột hoặc biểu đồ kết hợp (Combo Chart). Nếu Excel chưa hỏi, cũng không sao.

Bước 3: Chuyển sang biểu đồ kết hợp

  • Click vào biểu đồ

  • Chọn Chart Design → Change Chart Type

  • Chọn Combo Chart

Bước 4: Gán trục phụ

  • Dòng dữ liệu nào khác đơn vị (thường là %), bạn tick vào ô Secondary Axis

  • Chọn kiểu biểu đồ phù hợp (thường là đường)

Bấm OK. Và… xong!

Nhìn biểu đồ lúc này khác hẳn. Dữ liệu rõ ràng hơn, không còn “đè nhau” nữa. Rất đã mắt.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2021 3

5. Một vài mẹo nhỏ để biểu đồ trục phụ nhìn không bị rối

Nói thật, trục phụ mà làm không khéo thì rất dễ… rối mắt. Nhưng chỉ cần để ý vài điểm sau:

  • Màu sắc rõ ràng:
    Đường trục phụ nên cùng màu với đường dữ liệu của nó. Đừng chọn màu na ná nhau.

  • Giới hạn trục hợp lý:
    Có thể chỉnh Min – Max của trục phụ để đường biểu đồ không bị “bay loạn”.

  • Không nhồi quá nhiều dữ liệu:
    Một biểu đồ có trục phụ là đủ phức tạp rồi. Đừng cố nhét thêm thứ ba, thứ tư.

  • Đặt tiêu đề trục rõ ràng:
    Đừng để người xem phải đoán: “Ủa, cái này là gì vậy?”

6. Vì sao biết dùng trục phụ giúp bạn “lên trình” Excel rất nhanh?

Thật lòng mà nói, trong môi trường làm việc, biết dùng biểu đồ trục phụ khiến bạn trông chuyên nghiệp hơn hẳn. Báo cáo gọn gàng, trực quan, sếp nhìn vào là hiểu. Không cần giải thích quá nhiều.

Nhiều người dùng Excel mấy năm vẫn chỉ dừng ở mức nhập số và cộng trừ. Nhưng chỉ cần thêm kỹ năng biểu đồ, đặc biệt là trục phụ, là bạn đã khác rồi. Khác thật.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016

Nói đến Excel 2016, nhiều người vẫn có cảm giác “công cụ này chắc dành cho dân kế toán, tài chính gì đó”. Nhưng thật ra không hẳn. Excel xuất hiện ở khắp nơi: báo cáo học tập, thống kê doanh thu, theo dõi tiến độ công việc, thậm chí là quản lý chi tiêu cá nhân. Và trong tất cả những việc đó, biểu đồ luôn đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Có biểu đồ, dữ liệu như biết nói. Không có biểu đồ? Nhìn bảng số là muốn… ngủ gật ngay.

1. Biểu đồ trong Excel 2016 – vì sao ai cũng nên biết?

Hãy thử tưởng tượng bạn phải trình bày một báo cáo gồm 20 dòng số liệu trước sếp hoặc giảng viên. Bạn sẽ đọc từng con số à? Chắc là không rồi. Lúc này, biểu đồ chính là cứu tinh. Chỉ cần một cái nhìn, người xem sẽ hiểu ngay xu hướng tăng, giảm, hay so sánh giữa các mốc thời gian.

Excel 2016 hỗ trợ rất nhiều loại biểu đồ: cột, đường, tròn, thanh ngang, vùng… Mỗi loại có một “đất diễn” riêng. Nhưng điểm hay của Excel 2016 là giao diện trực quan hơn, thao tác nhanh hơn so với các phiên bản cũ. Chỉ vài cú click chuột là xong, không cần nhớ quá nhiều thứ phức tạp.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016 4

2. Tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2016 như thế nào?

Bắt đầu từ điều đơn giản nhất nhé. Giả sử bạn đã có một bảng dữ liệu hoàn chỉnh, có tiêu đề rõ ràng. Đây là điều kiện tiên quyết, thiếu là Excel hiểu sai ngay.

Bước đầu tiên, bạn bôi đen vùng dữ liệu cần vẽ biểu đồ. Nhớ chọn luôn cả hàng tiêu đề, vì Excel cần biết đâu là tên chuỗi dữ liệu, đâu là giá trị.

Sau đó, bạn chuyển sang thẻ Insert trên thanh công cụ. Ở đây, Excel 2016 hiển thị rất trực quan các nhóm biểu đồ. Chỉ cần nhìn biểu tượng là đoán được công dụng. Chọn biểu đồ cột nếu muốn so sánh, chọn biểu đồ đường nếu muốn xem xu hướng theo thời gian.

Click xong, biểu đồ sẽ xuất hiện ngay trên trang tính. Nhanh gọn. Nhưng khoan vội mừng, đây mới chỉ là “bản nháp” thôi.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016 5

3. Chỉnh sửa biểu đồ – bước nhỏ nhưng rất đáng làm

Một biểu đồ đẹp không chỉ đúng dữ liệu, mà còn phải dễ nhìn. Excel 2016 cho phép bạn chỉnh sửa khá nhiều thứ: tiêu đề biểu đồ, tên trục, màu sắc, kiểu hiển thị.

Khi bạn bấm vào biểu đồ, hai thẻ Chart DesignFormat sẽ xuất hiện. Ở đây, bạn có thể đổi kiểu biểu đồ chỉ trong vài giây. Không thích cột nữa? Chuyển sang đường. Thấy màu hơi gắt? Đổi sang tông nhẹ hơn.

Đôi khi chỉ cần đổi tiêu đề cho rõ ràng hơn là biểu đồ đã “lên trình” hẳn. Thay vì “Chart 1”, hãy đặt tiêu đề cụ thể như “Doanh thu và sản lượng theo tháng”. Nhỏ thôi, nhưng hiệu quả lớn.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016 6

4. Khi nào cần dùng trục phụ?

Đây là phần khiến nhiều người bối rối nhất. Nhưng thực ra, hiểu rồi thì thấy rất hợp lý.

Giả sử bạn có hai loại dữ liệu: doanh thu (triệu đồng)số lượng sản phẩm (cái). Nếu vẽ chung một trục tung, doanh thu sẽ “đè bẹp” số lượng, làm đường biểu diễn gần như dính sát trục hoành. Nhìn vào chẳng hiểu gì cả.

Lúc này, trục phụ ra tay. Một trục cho doanh thu, một trục cho số lượng. Mỗi đại lượng có không gian riêng để thể hiện mình. Thế là biểu đồ trở nên rõ ràng, dễ hiểu hơn rất nhiều.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016 7

5. Cách tạo trục phụ trong Excel 2016

Giờ đến phần thực hành rồi đây.

Sau khi bạn đã có biểu đồ cơ bản, hãy bấm chọn chuỗi dữ liệu mà bạn muốn đưa sang trục phụ (ví dụ: số lượng sản phẩm). Nhớ là chỉ chọn đúng chuỗi đó thôi.

Tiếp theo, click chuột phải và chọn Format Data Series. Một bảng tùy chọn sẽ hiện ra bên phải màn hình. Trong phần Series Options, bạn sẽ thấy lựa chọn Secondary Axis.

Chỉ cần tick vào đó. Ngay lập tức, trục tung thứ hai xuất hiện ở bên phải biểu đồ. Xong rồi đấy. Nhanh gọn đến mức nhiều người làm xong còn ngạc nhiên: “Ủa, vậy thôi hả?”

Nếu muốn biểu đồ dễ nhìn hơn, bạn có thể đổi kiểu hiển thị: cột cho doanh thu, đường cho số lượng. Đây là cách rất hay được dùng trong báo cáo thực tế.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016 8

6. Một vài mẹo nhỏ để biểu đồ nhìn ‘đã mắt’ hơn

Đúng kỹ thuật rồi, nhưng nhìn chưa đẹp thì vẫn thiếu thiếu gì đó.

Thứ nhất, đừng tham màu. Hai hoặc ba màu là đủ. Quá nhiều màu làm người xem bị rối mắt.

Thứ hai, ghi rõ đơn vị cho từng trục. Trục trái là triệu đồng, trục phải là sản phẩm. Đừng để người xem tự đoán, mệt lắm.

Thứ ba, hãy cân nhắc việc thêm hoặc bớt lưới (gridlines). Ít lưới thôi, biểu đồ sẽ thoáng hơn nhiều.

Cuối cùng, luôn tự hỏi: “Người khác nhìn vào có hiểu ngay không?” Nếu câu trả lời là có, thì bạn đã làm rất tốt rồi.

Kết luận

Nhiều người sợ biểu đồ, sợ trục phụ vì nghĩ nó phức tạp. Nhưng thật ra, Excel 2016 đã đơn giản hóa mọi thứ rất nhiều. Quan trọng là bạn hiểu khi nào cần dùng trục phụdữ liệu nào nên tách ra.

Biểu đồ không chỉ để cho đẹp. Nó giúp bạn kể câu chuyện của dữ liệu một cách rõ ràng, thuyết phục hơn. Và khi bạn làm chủ được biểu đồ, báo cáo của bạn sẽ lên một tầm khác. Chắc chắn luôn.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010

Nhắc tới Excel 2010, nhiều người lập tức nghĩ đến bảng số liệu khô khan, công thức rối rắm và những ô vuông nhìn thôi đã thấy… mệt. Nhưng khoan đã. Nếu bạn từng nhìn thấy một biểu đồ đẹp, dễ hiểu, chỉ cần liếc mắt là nắm được xu hướng tăng giảm, thì bạn sẽ hiểu: biểu đồ chính là “linh hồn” của dữ liệu. Không có biểu đồ, số liệu chỉ là con số vô hồn. Có biểu đồ rồi, mọi thứ sáng hẳn lên.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010 9

1. Biểu đồ trong Excel 2010 là gì và tại sao nên dùng?

Nói một cách đời thường cho dễ hiểu, biểu đồ là cách Excel “vẽ” dữ liệu của bạn ra để người khác nhìn vào là hiểu ngay. Thay vì đọc từng dòng doanh thu, từng cột chi phí, ta chỉ cần nhìn một cái là biết tháng nào tăng, tháng nào giảm. Tiện không?

Excel 2010 hỗ trợ khá nhiều loại biểu đồ quen thuộc như: biểu đồ cột, biểu đồ đường, biểu đồ tròn, biểu đồ vùng… Mỗi loại có một thế mạnh riêng. Doanh thu theo tháng? Biểu đồ cột hoặc đường là hợp lý. Tỷ lệ phần trăm? Biểu đồ tròn vào việc ngay.

Nhưng rồi sẽ có lúc bạn gặp tình huống hơi “khó nhằn”: hai đại lượng khác đơn vị nằm chung một bảng. Ví dụ nhé: doanh thu (tính bằng triệu đồng) và số lượng sản phẩm bán ra (tính bằng cái). Vẽ chung một trục thì… lệch hết. Lúc này, trục phụ xuất hiện như một vị cứu tinh.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010 10

2. Cách tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2010

Bắt đầu từ những bước đơn giản nhất. Giả sử bạn đã có một bảng dữ liệu hoàn chỉnh, tiêu đề rõ ràng, không bị lệch dòng hay thiếu cột.

Đầu tiên, hãy bôi đen toàn bộ vùng dữ liệu mà bạn muốn đưa vào biểu đồ. Nhớ là phải bao gồm cả tiêu đề nhé, Excel cần biết đâu là tên chuỗi dữ liệu.

Tiếp theo, trên thanh menu, bạn vào thẻ Insert. Ở đây, Excel 2010 sẽ “bày sẵn” cho bạn cả một rừng biểu đồ. Nhìn hơi rối nhưng đừng lo. Bạn chỉ cần chọn đúng nhóm biểu đồ mình cần, ví dụ Column (cột) hoặc Line (đường).

Chỉ một cú click thôi, biểu đồ sẽ xuất hiện ngay trong trang tính. Nhanh gọn. Nhưng lúc này biểu đồ mới chỉ là “bản thô”. Mà đã là đồ thô thì chắc chắn chưa đẹp.

Bạn có thể chỉnh lại tiêu đề biểu đồ, tên trục tung – trục hoành, đổi màu cột, đổi kiểu đường. Tất cả đều nằm trong Chart Tools, xuất hiện khi bạn bấm chọn vào biểu đồ. Cứ thử nghịch vài lần, bạn sẽ quen rất nhanh.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010 11

3. Khi nào cần dùng trục phụ?

Đây là câu hỏi rất hay. Và cũng là chỗ nhiều người học Excel bị rối.

Hãy tưởng tượng bạn vẽ biểu đồ doanh thu (0–500 triệu) và số lượng sản phẩm (0–50 cái) trên cùng một trục tung. Điều gì xảy ra? Đường biểu diễn số lượng gần như… nằm sát đáy. Nhìn mà không hiểu nổi.

Vậy nên, trục phụ được sinh ra để giải quyết sự chênh lệch về thang đo. Một trục tung bên trái cho doanh thu, một trục tung bên phải cho số lượng. Mỗi đại lượng có “không gian” riêng để thể hiện mình. Hợp lý hơn hẳn, đúng không?Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010 12

4. Cách tạo biểu đồ có trục phụ trong Excel 2010

Giờ mới đến phần quan trọng đây.

Sau khi bạn đã có biểu đồ cơ bản (ví dụ biểu đồ cột), hãy bấm chọn chuỗi dữ liệu mà bạn muốn đưa sang trục phụ. Nhớ là chỉ chọn đúng chuỗi đó thôi, không chọn cả biểu đồ.

Tiếp theo, click chuột phải → chọn Format Data Series. Một cửa sổ mới sẽ hiện ra. Trong đó, bạn tìm đến mục Series Options. Ở đây sẽ có hai lựa chọn: Primary Axis và Secondary Axis.

Bạn đoán đúng rồi đấy. Chỉ cần tích vào Secondary Axis, rồi bấm Close. Thế là xong. Trục tung thứ hai sẽ xuất hiện bên phải biểu đồ.

Nếu muốn biểu đồ rõ ràng hơn, bạn có thể đổi kiểu hiển thị của chuỗi dữ liệu này. Ví dụ: doanh thu dùng cột, số lượng dùng đường. Sự kết hợp này rất hay dùng trong báo cáo thực tế.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010 13

5. Một vài mẹo nhỏ để biểu đồ nhìn ‘đã mắt’ hơn

Nói thật nhé, biểu đồ đúng thôi chưa đủ. Nhìn phải dễ chịu nữa.

Thứ nhất, đừng dùng quá nhiều màu. Hai đến ba màu là vừa đẹp. Nhiều màu quá nhìn rối, mất tập trung.

Thứ hai, hãy đặt tiêu đề biểu đồ rõ ràng, nói thẳng nội dung. Ví dụ: “So sánh doanh thu và sản lượng năm 2024”. Đừng đặt mấy tiêu đề chung chung kiểu “Biểu đồ”.

Thứ ba, trục phụ nên có đơn vị rõ ràng. Bên trái là “Triệu đồng”, bên phải là “Sản phẩm”. Thiếu đơn vị là người xem đoán mệt nghỉ.

Cuối cùng, đừng quên kiểm tra lại: biểu đồ này có giúp người khác hiểu nhanh hơn không? Nếu câu trả lời là “có”, bạn đã làm đúng.Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010 14

6. Kết luận: Đừng sợ biểu đồ, cứ làm là quen

Nhiều người cứ nghe tới biểu đồ với trục phụ là thấy ngại. Nhưng thực ra, Excel 2010 làm mọi thứ dễ hơn bạn nghĩ rất nhiều. Chỉ cần hiểu bản chất, biết khi nào nên dùng trục phụ, và chịu khó thực hành vài lần, bạn sẽ thấy nó chẳng có gì đáng sợ.

Biểu đồ không phải để “trang trí cho đẹp”. Nó là công cụ kể câu chuyện của dữ liệu. Và khi bạn kể chuyện tốt, người nghe sẽ hiểu, sẽ nhớ. Vậy thì ngại gì không học?

Cách thực hiện Freeze Panes cố định tiêu đề trong Excel 365

Cách thực hiện Freeze Panes cố định tiêu đề trong Excel 365

Nếu bạn từng làm việc với một bảng Excel dài “miên man bất tận”, kéo chuột xuống dưới rồi… quên luôn tiêu đề cột là gì, thì chào mừng bạn đến với hội “cuộn lên cuộn xuống mỏi tay”. Ai cũng từng rơi vào tình cảnh đó. Và thật ra, Excel đã có sẵn một giải pháp cực kỳ đơn giản, tên là Freeze Panes – Cố định khung nhìn.

Nghe thì có vẻ kỹ thuật, nhưng cách dùng lại dễ đến mức bạn sẽ tự hỏi: “Ủa, sao giờ mình mới biết?”

Trong bài này, mình sẽ hướng dẫn bạn cách thực hiện Freeze Panes để cố định tiêu đề trong Excel 365, đi từ cơ bản đến nâng cao một chút, kèm theo vài mẹo nhỏ rất đời thường. Cứ đọc chậm rãi, như đang ngồi cà phê và học Excel vậy.

Freeze Panes là gì và vì sao bạn nên dùng?

Freeze Panes, hiểu nôm na, là tính năng cho phép bạn giữ cố định một hoặc nhiều hàng/cột, trong khi phần còn lại của bảng vẫn cuộn bình thường. Phổ biến nhất là cố định hàng tiêu đề (header) hoặc cột đầu tiên (ví dụ: cột tên, mã số).

Bạn thử tưởng tượng nhé:
Một file Excel có 2.000 dòng dữ liệu bán hàng. Bạn kéo xuống dòng 1.500, nhìn vào con số doanh thu mà không biết nó thuộc tháng nào, sản phẩm nào. Khó chịu ghê đúng không?

Freeze Panes sinh ra chính để giải quyết chuyện đó. Không màu mè, không phức tạp, nhưng cực kỳ “đáng tiền”.

Cách thực hiện Freeze Panes cố định tiêu đề trong Excel 365 15

Cách cố định hàng tiêu đề trong Excel 365 (phổ biến nhất)

Đây là tình huống 90% người dùng Excel gặp phải: cố định hàng đầu tiên.

Các bước làm như sau, rất gọn:

  1. Mở file Excel của bạn.

  2. Chuyển sang tab View (Xem).

  3. Nhìn lên thanh công cụ, bạn sẽ thấy nút Freeze Panes.

  4. Bấm vào đó → chọn Freeze Top Row (Cố định hàng trên cùng).

Xong. Thật đấy, chỉ vậy thôi.

Giờ bạn kéo chuột xuống bao nhiêu dòng đi nữa, hàng tiêu đề vẫn nằm yên ở trên, không nhúc nhích. Cảm giác rất “đã”, nhất là khi làm báo cáo dài.

Một lưu ý nhỏ: nếu bảng của bạn không bắt đầu từ hàng 1, mà tiêu đề nằm ở hàng 3 hay hàng 5 gì đó, thì cách này sẽ không áp dụng đúng. Lúc đó, bạn cần dùng cách nâng cao hơn một chút, mình sẽ nói ngay bên dưới.

Freeze Panes theo vị trí bạn chọn – Linh hoạt hơn bạn nghĩ

Giờ giả sử tiêu đề của bạn nằm ở hàng 4, dữ liệu bắt đầu từ hàng 5. Hoặc bạn muốn cố định cả hàng tiêu đề và cột đầu tiên cùng lúc. Khi đó, đừng chọn “Freeze Top Row” vội.

Hãy làm thế này:

  1. Click vào ô nằm ngay dưới hàng bạn muốn cố định, và bên phải cột bạn muốn cố định.
    Ví dụ:

    • Muốn cố định hàng 1 → chọn ô A2

    • Muốn cố định hàng 1 và cột A → chọn ô B2

    • Muốn cố định đến hàng 4 → chọn ô A5

  2. Vào tab View.

  3. Chọn Freeze Panes → bấm Freeze Panes (dòng đầu tiên trong danh sách).

Ngay lập tức, Excel sẽ “đóng băng” toàn bộ vùng phía trên và bên trái ô bạn chọn. Rất thông minh, rất linh hoạt.

Cách thực hiện Freeze Panes cố định tiêu đề trong Excel 365 16

Cố định cột đầu tiên – Khi tên khách hàng không được phép “trôi mất”

Ngoài tiêu đề hàng, nhiều người còn cần cố định cột đầu tiên, nhất là khi cột đó chứa tên người, mã nhân viên, hoặc mã sản phẩm.

Cách làm cũng nhẹ nhàng không kém:

  • Vào tab View

  • Chọn Freeze Panes

  • Bấm Freeze First Column

Thế là xong.

Từ giờ, dù bạn kéo sang phải bao nhiêu cột, cột đầu tiên vẫn đứng yên, như một “cột trụ tinh thần” cho cả bảng dữ liệu.

Bỏ Freeze Panes – Đừng lo, không bị “dính vĩnh viễn”

Có một câu hỏi rất hay mà nhiều người ngại hỏi:
“Lỡ freeze rồi, giờ muốn bỏ thì sao?”

Câu trả lời là: bỏ rất dễ.

  • Vào tab View

  • Chọn Freeze Panes

  • Bấm Unfreeze Panes

Mọi thứ sẽ trở lại như ban đầu. Không mất dữ liệu, không ảnh hưởng công thức. Excel khá hiền ở chỗ này.

Cách thực hiện Freeze Panes cố định tiêu đề trong Excel 365 17

Một vài lỗi thường gặp (và cách tránh cho đỡ bực)

Thực tế dùng rồi mới thấy, Freeze Panes cũng có vài “cái bẫy” nho nhỏ.

  • Không freeze được dù đã bấm đúng nút
    → Kiểm tra xem bạn có đang ở chế độ Page Layout hoặc Page Break Preview không. Freeze Panes chỉ hoạt động ở Normal View.

  • Freeze sai vị trí
    → Lỗi này thường do chọn sai ô trước khi bấm Freeze Panes. Nhớ nguyên tắc: chọn ô nằm dưới và bên phải vùng cần cố định.

  • Nhầm Freeze Panes với Split
    → Split là chia màn hình, không phải cố định. Hai cái nhìn hơi giống nhau, nhưng công dụng khác hẳn.

Biết trước mấy lỗi này sẽ giúp bạn tiết kiệm kha khá thời gian đấy.

Khi nào Freeze Panes thực sự “phát huy sức mạnh”?

Nói cho công bằng, Freeze Panes không phải lúc nào cũng cần dùng. Nhưng nó cực kỳ hữu ích khi:

  • Làm báo cáo nhiều dòng, nhiều cột

  • Đối chiếu dữ liệu thủ công

  • Kiểm tra bảng lương, danh sách nhân sự

  • Làm việc với file của người khác (và không muốn bị lạc)

Chỉ cần một thao tác nhỏ, trải nghiệm làm việc với Excel khác hẳn. Nhẹ đầu hơn, ít nhầm hơn, và đỡ cáu gắt hơn nữa.

Cách thực hiện Freeze Panes cố định tiêu đề trong Excel 365 18

Kết lại một chút

Freeze Panes trong Excel 365 là một tính năng nhỏ, rất nhỏ, nhưng lại mang giá trị lớn hơn bạn tưởng. Nó không làm file nhẹ hơn, không làm số liệu đẹp hơn, nhưng nó giúp bạn làm việc thoải mái hơn. Mà đôi khi, chỉ cần thế là đủ.

Nếu bạn mới học Excel, hãy tập dùng Freeze Panes sớm. Nếu bạn đã dùng Excel nhiều năm mà chưa quen tay, thì hôm nay là thời điểm hợp lý để bắt đầu. Biết đâu, bạn sẽ tự hỏi giống mình: “Ủa, sao trước giờ không dùng cái này ta?”

Chúc bạn làm việc với Excel nhẹ đầu hơn một chút. Và nếu còn thủ thuật nào khiến bạn tò mò, cứ hỏi tiếp nhé.

Cách Thực Hiện Freeze Panes Để Cố Định Tiêu Đề Trong Excel 2021

Cách Thực Hiện Freeze Panes Để Cố Định Tiêu Đề Trong Excel 2021

Có một kiểu khó chịu rất “đời” khi làm Excel, nhất là lúc dữ liệu dài: bạn kéo xuống vài chục dòng là… mất tiêu cái hàng tiêu đề. Thế là bắt đầu cảnh kéo lên, kéo xuống, nhìn lại tiêu đề, rồi lại kéo xuống. Làm vài lần thì còn chịu được, làm cả buổi thì đúng là muốn than trời. 😮‍💨

May mà Excel 2021 có tính năng Freeze Panes. Nói đơn giản, nó giúp bạn cố định tiêu đề (dòng đầu, cột đầu, hoặc nhiều dòng/cột) để dù bạn cuộn dọc hay kéo ngang, phần quan trọng vẫn nằm yên ở đó. Nhìn bảng sáng sủa hẳn, làm việc cũng trơn tru hơn rất nhiều.

Cách Thực Hiện Freeze Panes Để Cố Định Tiêu Đề Trong Excel 2021

Freeze Panes là gì? Hiểu nhanh cho đỡ rối

Freeze Panes nghĩa là đóng băng khung nhìn. Bạn chọn một điểm trong bảng, Excel sẽ giữ lại:

  • Những hàng phía trên điểm đó

  • Và những cột bên trái điểm đó

Để khi bạn cuộn, phần còn lại di chuyển, còn phần “đóng băng” thì đứng im.

Bạn có thể dùng Freeze Panes để:

  • Giữ dòng tiêu đề luôn hiện (thường là hàng 1)

  • Giữ cột mã/tên luôn hiện (thường là cột A)

  • Giữ cả tiêu đề + cột cùng lúc (rất hay dùng cho báo cáo dài)

Nó giống như bạn ghim một tờ giấy lên bàn vậy. Dù bạn lật trang thế nào, phần ghim vẫn ở đó.

Khi nào nên dùng Freeze Panes?

Nếu file bạn có một trong các dấu hiệu này thì dùng Freeze Panes là hợp lý luôn:

  • Bảng dữ liệu có nhiều dòng, cuộn mỏi tay

  • Nhiều cột, kéo ngang dễ quên cột nào là cột nào

  • Danh sách đơn hàng, tồn kho, khách hàng… cần xem tiêu đề liên tục

  • File gửi cho người khác xem, bạn muốn họ đỡ nhầm dữ liệu

Nói ngắn gọn: dữ liệu càng dài, Freeze Panes càng đáng dùng.

Cách Thực Hiện Freeze Panes Để Cố Định Tiêu Đề Trong Excel 2021

Cách cố định hàng tiêu đề (Freeze Top Row) trong Excel 2021

Đây là cách “quốc dân”, ai cũng dùng.

Cách làm:

  1. Vào tab View

  2. Chọn Freeze Panes

  3. Chọn Freeze Top Row

Thế là xong. Bây giờ dù bạn cuộn xuống tới dòng 10.000, hàng tiêu đề (hàng 1) vẫn nằm trên cùng.

📌 Lưu ý nhỏ: Nếu tiêu đề của bạn không nằm ở hàng 1 (ví dụ bạn có logo, thông tin công ty ở trên), thì dùng cách này chưa đúng. Lúc đó bạn nên dùng Freeze Panes theo “điểm chọn” ở phần dưới.

Cách cố định cột đầu tiên (Freeze First Column) trong Excel 2021

Nếu cột A là “Mã”, “Tên”, “ID”… và bạn hay kéo ngang để xem các cột phía sau, thì cố định cột đầu rất hợp.

Cách làm:

  1. Vào tab View

  2. Chọn Freeze Panes

  3. Chọn Freeze First Column

Giờ bạn kéo ngang qua lại thoải mái, cột A vẫn đứng yên bên trái. Nhìn bảng đỡ rối thấy rõ.

Cố định nhiều hàng/cột cùng lúc (Freeze Panes “đúng bài”)

Đây là phần quan trọng nhất, vì nhiều người hay freeze sai vị trí.

Nguyên tắc vàng:

👉 Excel sẽ cố định tất cả hàng phía trêntất cả cột bên trái của ô bạn đang chọn.

Nghe vậy thôi, ví dụ là bạn hiểu liền.

Ví dụ 1: Cố định 2 hàng đầu (hàng 1–2)

Bạn muốn giữ 2 hàng tiêu đề (hàng 1 và 2).
Vậy bạn click vào ô A3 (vì A3 nằm ngay dưới hàng 2).

Rồi:

  • View → Freeze Panes → Freeze Panes

Ví dụ 2: Cố định 2 hàng đầu + cột A

Bạn muốn giữ hàng 1–2 và giữ luôn cột A.
Vậy bạn click vào ô B3 (vì B3 nằm:

  • dưới hàng 2

  • và bên phải cột A)

Rồi làm tương tự:

  • View → Freeze Panes → Freeze Panes

Chỉ cần nhớ câu này là đủ: chọn ô nằm “dưới và bên phải” vùng cần cố định.

Cách Thực Hiện Freeze Panes Để Cố Định Tiêu Đề Trong Excel 2021

Cách bỏ Freeze Panes khi không cần nữa

Có lúc bạn chỉ cần cố định tạm thời, xong rồi muốn mở lại bình thường. Rất đơn giản:

  1. Tab View

  2. Chọn Freeze Panes

  3. Chọn Unfreeze Panes

Mọi thứ trở lại như cũ, cuộn thoải mái.

Một vài lỗi hay gặp khi Freeze Panes (và cách xử lý)

1) Freeze sai chỗ

Bạn freeze xong thấy “lạ lạ”, giữ không đúng tiêu đề mình muốn. Thường là do click sai ô.

Cách xử lý:

  • Unfreeze

  • Click lại đúng ô theo nguyên tắc “trên và trái”

  • Freeze lại

2) Không thấy hiệu ứng rõ ràng

Đôi khi bạn freeze nhưng nhìn không “thấy” vì dữ liệu chưa cuộn đủ hoặc đường kẻ phân cách mờ.

Bạn thử:

  • Cuộn xuống vài dòng

  • Kéo ngang một chút
    Là thấy ngay phần cố định đứng yên.

3) Bảng có gộp ô (Merge Cells)

Gộp ô không làm Freeze Panes “hỏng”, nhưng đôi khi khiến bạn cảm giác hiển thị hơi khó chịu.

Nếu được, hạn chế merge ở vùng tiêu đề để file dễ nhìn hơn.

Cách Thực Hiện Freeze Panes Để Cố Định Tiêu Đề Trong Excel 2021

Kết lại – Freeze Panes là mẹo nhỏ nhưng giúp làm Excel “mượt” hơn hẳn

Thật lòng mà nói, Freeze Panes trong Excel 2021 là một tính năng nhỏ, nhưng cực kỳ đáng dùng. Nó giúp bạn khỏi kéo lên kéo xuống liên tục, giảm nhầm lẫn khi đọc dữ liệu, và làm việc nhanh hơn thấy rõ.