Cách sử dụng Solver để tối ưu hóa trong Excel 2019

Th1 9, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365

Có những lúc làm Excel, bạn không chỉ cần cộng trừ nhân chia nữa. Bạn cần kiểu:

• Làm sao lợi nhuận lớn nhất?

• Làm sao chi phí nhỏ nhất?

• Làm sao phân bổ nguồn lực cho “vừa đủ” mà vẫn đạt KPI?

Nghe giống bài toán quản trị, vận hành, sản xuất… đúng không? Và nếu bạn từng ngồi thử “tự chỉnh số” bằng tay, chắc bạn hiểu cảm giác đó: chỉnh một tí thì cái khác lại lệch. Thế là xoay vòng vòng, vừa mệt vừa không chắc có tối ưu thật không. 😵‍💫

Đây chính là lúc Solver trong Excel 2019 phát huy tác dụng. Nó giống như một “bộ não tối ưu hóa” nằm sẵn trong Excel: bạn đưa cho nó mục tiêu, đưa cho nó các biến cần thay đổi và các ràng buộc, rồi để nó tự tìm ra phương án tốt nhất.

Solver là gì? Nói dễ hiểu nhất có thể

Solver là một Add-in (tiện ích bổ sung) giúp Excel giải các bài toán tối ưu hóa. Tối ưu hóa nghĩa là bạn có một mục tiêu và bạn muốn nó:

• Lớn nhất (Max) – ví dụ lợi nhuận tối đa

• Nhỏ nhất (Min) – ví dụ chi phí tối thiểu

• Bằng một giá trị cụ thể (Value Of) – ví dụ đạt doanh thu đúng 1 tỷ

Bằng cách thay đổi một hoặc nhiều “biến quyết định” (decision variables), đồng thời tuân thủ các “ràng buộc” (constraints) như:

• Ngân sách không vượt quá X

• Số giờ làm không vượt quá Y

• Số lượng phải là số nguyên

• Không được âm

Nói kiểu đời thường: bạn đưa luật chơi, Solver tự “tính đường đi nước bước”.

Bước 0: Bật Solver trong Excel 2019 (nếu bạn chưa thấy)

Nhiều bạn tìm hoài không thấy Solver vì nó chưa bật.

1. Vào File → Options

2. Chọn Add-ins

3. Ở cuối mục Manage, chọn Excel Add-ins → Go…

4. Tick Solver Add-in

5. OK

Sau đó, bạn vào tab Data sẽ thấy nút Solver xuất hiện.

Ví dụ thực tế dễ hiểu: tối đa hóa lợi nhuận (mô hình mini)

Giả sử bạn bán 2 sản phẩm: A và B.

• Lợi nhuận A: 50k/sp

• Lợi nhuận B: 30k/sp

Bạn bị giới hạn nguồn lực:

• Tổng số sản phẩm tối đa: 100

• Nguyên liệu: A tốn 2 đơn vị, B tốn 1 đơn vị, tổng nguyên liệu tối đa 120

• Số lượng phải là số nguyên, không được âm

Cách dựng bảng trong Excel (gợi ý)

• Ô B2: số lượng A (biến)

• Ô B3: số lượng B (biến)

• Ô B5: tổng lợi nhuận = 50000B2 + 30000B3

• Ô B7: tổng số lượng = B2 + B3

• Ô B8: tổng nguyên liệu = 2B2 + 1B3

Bạn thấy không, quan trọng là tạo các ô công thức để Solver “đọc” được mục tiêu và ràng buộc.

Mở Solver và thiết lập tối ưu hóa

Vào Data → Solver.

Bạn sẽ thấy 3 phần quan trọng:

1) Set Objective (Ô mục tiêu)

Chọn ô tổng lợi nhuận (ví dụ B5).
Rồi chọn:

• Max (vì muốn lợi nhuận lớn nhất)

2) By Changing Variable Cells (Ô biến)

Chọn ô số lượng A và B (ví dụ B2:B3).
Đây là những ô Solver được phép thay đổi.

3) Subject to the Constraints (Ràng buộc)

Nhấn Add để thêm từng ràng buộc:

• B7 <= 100 (tổng số lượng không quá 100)

• B8 <= 120 (nguyên liệu không quá 120)

• B2 >= 0, B3 >= 0 (không âm)

• B2, B3 là int (số nguyên)

Xong ràng buộc, nhấn Solve. Solver sẽ tính và trả ra phương án tối ưu.

Chọn phương pháp giải (Solving Method) – chọn sao cho đúng?

Trong Solver có vài phương pháp, nhưng bạn chỉ cần nhớ nhanh thế này:

• Simplex LP: bài toán tuyến tính (linear), phổ biến nhất, chạy nhanh

• GRG Nonlinear: bài toán phi tuyến (nonlinear)

• Evolutionary: bài toán phức tạp, ràng buộc lạ, có thể chạy lâu nhưng linh hoạt

Nếu mô hình của bạn là kiểu “cộng trừ nhân chia tuyến tính” (như ví dụ bên trên), cứ chọn Simplex LP là hợp lý.

Một vài mẹo để dùng Solver “trơn tru” hơn

1) Đặt mọi thứ thành công thức rõ ràng

Solver không đoán hộ bạn. Nó cần các ô mục tiêu, ô biến, ô ràng buộc đều phải có logic rõ ràng.

2) Dùng tên vùng (Named Ranges) nếu mô hình lớn

Ví dụ đặt tên:

• QtyA, QtyB, ProfitTotal
  Nhìn mô hình đỡ rối, sửa cũng nhanh.

3) Nhớ “Make Unconstrained Variables Non-Negative”

Trong Solver, tick mục này để tránh Solver cho ra số âm (nếu bạn quên đặt ràng buộc >=0).

4) Lưu lại kịch bản (Load/Save)

Nếu bạn hay chạy lại tối ưu nhiều lần, hãy lưu lại cấu hình Solver để khỏi nhập lại ràng buộc.

Lỗi hay gặp khi dùng Solver (để khỏi hoang mang)

• Solver cannot find a feasible solution: ràng buộc quá chặt, không có nghiệm phù hợp

• Results do not converge: mô hình phi tuyến khó, thử đổi phương pháp hoặc kiểm tra công thức

• Ra số lẻ trong khi cần số nguyên: bạn quên ràng buộc int/binary

• Chạy lâu: mô hình lớn hoặc dùng Evolutionary, nên tối giản biến và ràng buộc nếu có thể

Kết lại – Solver giúp bạn “đỡ đoán mò”, làm tối ưu có căn cứ hơn

Điểm mình thích nhất ở Solver trong Excel 2019 là: nó biến những bài toán kiểu “chỉnh tay mãi không ra” thành một quy trình rõ ràng. Bạn đặt mục tiêu, đặt biến, đặt ràng buộc, rồi để Excel tìm phương án tối ưu. Không còn cảm giác mò mẫm nữa, cũng đỡ tranh luận kiểu “phương án này chắc tốt nhất rồi”.

Hướng dẫn sử dụng Solver tối ưu hóa Excel 2010

Th1 8, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365

Nếu bạn đã từng dùng Excel 2010 để tính toán chi phí, lợi nhuận hay lập kế hoạch công việc, chắc hẳn đã có lúc bạn tự hỏi: “Liệu còn cách nào làm tốt hơn không?” Đó chính là lúc Solver phát huy tác dụng.

Solver là một công cụ giúp tối ưu hóa kết quả dựa trên các điều kiện bạn đặt ra. Thay vì thử từng phương án thủ công, Solver sẽ tự động tính toán để tìm ra phương án tốt nhất. Có thể là lợi nhuận cao nhất, chi phí thấp nhất, hay cách phân bổ nguồn lực hợp lý nhất.

Nghe thì có vẻ phức tạp, nhưng thực tế lại khá gần gũi. Bạn chỉ cần hiểu đúng bản chất, còn lại Excel sẽ làm phần việc nặng nhọc thay bạn.

Cách kích hoạt Solver trong Excel 2010

Một điểm nhỏ nhưng rất nhiều người bỏ qua: Solver không được bật sẵn. Vì vậy, trước tiên bạn cần kích hoạt nó.

Bạn vào File → Options → Add-ins. Ở phần Manage, chọn Excel Add-ins rồi nhấn Go. Trong danh sách hiện ra, tích vào Solver Add-in và nhấn OK. Ngay lập tức, nút Solver sẽ xuất hiện trong tab Data.

Chỉ vài cú click đơn giản, vậy là bạn đã mở khóa một công cụ rất mạnh của Excel 2010.

Hiểu đúng 3 thành phần cốt lõi của Solver

Để dùng Solver hiệu quả, bạn chỉ cần nhớ ba khái niệm chính.

Thứ nhất là ô mục tiêu. Đây là ô chứa công thức mà bạn muốn tối ưu. Solver sẽ dựa vào giá trị của ô này để tìm phương án phù hợp. Bạn có thể chọn tối đa hóa, tối thiểu hóa hoặc đưa nó về một giá trị cụ thể.

Thứ hai là các ô thay đổi. Đây là những ô mà Solver được phép điều chỉnh. Có thể là số lượng sản phẩm, ngân sách phân bổ, hoặc thời gian làm việc.

Và cuối cùng là các ràng buộc. Đây chính là “luật chơi”. Bạn có thể giới hạn ngân sách, nguyên liệu, thời gian, hoặc yêu cầu các giá trị phải lớn hơn hoặc bằng 0.

Ba yếu tố này kết hợp với nhau tạo nên sức mạnh thực sự của Solver.

Ví dụ thực tế: tối đa hóa lợi nhuận bằng Solver

Giả sử bạn đang kinh doanh hai sản phẩm. Mỗi sản phẩm có lợi nhuận khác nhau, nhưng bị giới hạn bởi nguyên liệu và thời gian sản xuất. Nếu làm thủ công, bạn sẽ phải thử rất nhiều phương án.

Với Solver, bạn chỉ cần lập bảng tính:

• Một ô tính tổng lợi nhuận

• Các ô nhập số lượng sản phẩm

• Các công thức liên kết giữa chúng

Sau đó mở Solver, đặt ô lợi nhuận làm mục tiêu, chọn “Max”, chỉ định các ô số lượng là ô thay đổi và thêm các ràng buộc cần thiết. Nhấn Solve, chờ vài giây, và Excel sẽ đưa ra phương án tối ưu.

Nhanh, gọn và cực kỳ hiệu quả.

Chọn phương pháp giải phù hợp trong Solver

Solver trong Excel 2010 cung cấp ba phương pháp giải chính.

Nếu bài toán của bạn là tuyến tính, hãy chọn Simplex LP. Đây là lựa chọn phổ biến và nhanh nhất. Nếu công thức có dạng phi tuyến, GRG Nonlinear sẽ phù hợp hơn. Còn với những bài toán phức tạp, nhiều biến và ràng buộc khó, bạn có thể thử Evolutionary.

Không cần quá lo lắng nếu chưa hiểu sâu về toán. Bạn hoàn toàn có thể thử từng phương pháp để xem kết quả.

Những lỗi thường gặp khi dùng Solver và cách khắc phục

Người mới dùng Solver thường gặp một số lỗi khá phổ biến. Ví dụ như quên nhập công thức cho ô mục tiêu, đặt ràng buộc sai, hoặc để các ô thay đổi không hợp lý. Khi đó, Solver có thể báo không tìm được lời giải.

Cách khắc phục rất đơn giản. Hãy kiểm tra lại công thức, đảm bảo các ràng buộc không mâu thuẫn và các giá trị ban đầu hợp lý. Ngoài ra, bạn nên lưu file trước khi chạy Solver để dễ dàng quay lại nếu cần.

Solver – công cụ không chỉ dành cho dân tài chính

Solver không chỉ dùng cho kế toán hay tài chính. Bạn có thể áp dụng nó để lập lịch làm việc, tối ưu chi phí quảng cáo, phân bổ nhân sự, thậm chí lên kế hoạch học tập cá nhân.

Dù Excel 2010 đã ra đời khá lâu, nhưng Solver trong phiên bản này vẫn rất đáng tin cậy nếu bạn biết cách tận dụng.

Kết luận

Solver không phải là công cụ quá phức tạp như nhiều người nghĩ. Chỉ cần hiểu đúng và chịu thử, bạn sẽ thấy Excel 2010 trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều. Đôi khi, chỉ một công cụ nhỏ cũng có thể thay đổi cách bạn làm việc mỗi ngày.

Bạn đã sẵn sàng mở Solver và thử chưa?

Cách sử dụng Solver tối ưu hóa Excel 2016

Th1 8, 2026 | word 365, excel 365, powerpoint

Có bao giờ bạn nhìn vào một bảng Excel rồi tự hỏi: “Liệu có cách nào để ra kết quả tốt nhất không?” Không phải tính cho ra một con số, mà là con số tối ưu. Ít chi phí nhất. Lợi nhuận cao nhất. Hay phân bổ tài nguyên sao cho hợp lý nhất.

Nếu bạn từng nghĩ Excel chỉ để cộng trừ nhân chia thì… chưa đủ đâu. Với Solver trong Excel 2016, Excel có thể trở thành một công cụ tối ưu hóa đúng nghĩa. Nghe hơi “cao siêu” nhỉ? Nhưng thật ra, dùng quen rồi lại thấy khá thú vị đấy.

Solver là gì mà nghe có vẻ “nguy hiểm” vậy?

Solver thực chất là một công cụ phân tích có sẵn trong Excel, giúp bạn tìm ra giá trị tối ưu cho một ô (gọi là ô mục tiêu), dựa trên việc thay đổi các ô khác, đồng thời thỏa mãn một số điều kiện ràng buộc.

Nói cho dễ hiểu nhé. Solver giống như việc bạn nói với Excel:

“Này, hãy thử mọi khả năng đi, miễn sao đạt kết quả tốt nhất theo điều kiện tôi đặt ra.”

Excel sẽ làm phần nặng đầu đó thay bạn. Bạn chỉ cần biết mình muốn gì.

Trước tiên, phải bật Solver đã

Một chuyện hơi buồn cười là: rất nhiều người tìm Solver… không thấy. Không phải vì Excel thiếu, mà vì Solver chưa được kích hoạt.

Cách bật Solver trong Excel 2016 như sau:

• Vào File → Options

• Chọn Add-ins

• Ở mục Manage, chọn Excel Add-ins, nhấn Go

• Tick vào Solver Add-in, rồi nhấn OK

Xong! Solver sẽ xuất hiện trong tab Data, nhóm Analysis.

Đơn giản vậy thôi.

Solver dùng để làm gì trong thực tế?

Solver không phải chỉ dành cho dân học thuật đâu. Thực tế, nó được dùng rất nhiều trong công việc hằng ngày, chỉ là bạn chưa để ý thôi.

Ví dụ:

• Tối đa hóa lợi nhuận bán hàng

• Tối thiểu hóa chi phí sản xuất

• Phân bổ ngân sách marketing

• Lập kế hoạch sản xuất với nguồn lực giới hạn

Nghe quen không? Nếu quen, thì Solver chính là thứ bạn đang tìm.

Một ví dụ đơn giản để làm quen với Solver

Giả sử bạn có một bài toán rất đời thường:
Bạn sản xuất hai sản phẩm A và B. Mỗi sản phẩm mang lại lợi nhuận khác nhau, nhưng tài nguyên thì có hạn. Mục tiêu của bạn là tối đa hóa lợi nhuận.

Trong Excel, bạn sẽ có:

• Các ô nhập số lượng A và B (ô biến quyết định)

• Một ô tính tổng lợi nhuận (ô mục tiêu)

• Các ô ràng buộc (giờ công, nguyên liệu…)

Solver sẽ dựa vào đó để tìm ra số lượng A và B tối ưu.

Các thành phần chính khi dùng Solver

Khi mở Solver, bạn sẽ thấy một cửa sổ khá gọn gàng. Đừng hoảng nhé, chỉ cần hiểu 3 phần chính là ổn.

1. Set Objective (Ô mục tiêu)

Đây là ô bạn muốn:

• Max (tối đa hóa)

• Min (tối thiểu hóa)

• Hoặc đạt một giá trị cụ thể

Ví dụ: ô tổng lợi nhuận.

2. By Changing Variable Cells (Ô biến)

Là các ô mà Solver được phép thay đổi để tìm kết quả tốt nhất.

3. Subject to the Constraints (Ràng buộc)

Đây là nơi bạn “đặt luật”. Không vượt quá nguồn lực, không âm, không vượt giới hạn…

Hiểu ba phần này là bạn đã nắm được xương sống của Solver rồi.

Cách thiết lập Solver từng bước

Giờ thì vào thao tác thực tế nhé.

1. Vào Data → Solver

2. Chọn ô mục tiêu (Set Objective)

3. Chọn Max, Min hoặc Value Of

4. Chọn các ô biến (Changing Variable Cells)

5. Thêm các ràng buộc nếu cần

6. Nhấn Solve

Excel sẽ chạy, tính toán, thử nghiệm nhiều phương án khác nhau. Sau vài giây, nó sẽ trả về kết quả tối ưu.

Khoảnh khắc đó khá “đã”. Như kiểu bài toán khó được giải hộ vậy.

Một vài lưu ý nhỏ nhưng rất đáng giá

Solver không phải lúc nào cũng cho kết quả đúng nếu bạn:

• Chọn sai ô mục tiêu

• Đặt ràng buộc thiếu hoặc sai

• Dữ liệu chưa hợp lý

Ngoài ra, Excel 2016 có nhiều phương pháp giải như:

• Simplex LP

• GRG Nonlinear

• Evolutionary

Nếu bạn mới dùng, cứ để mặc định là ổn. Đừng làm mọi thứ phức tạp quá.

Khi nào không nên dùng Solver?

Solver rất mạnh, nhưng không phải lúc nào cũng phù hợp.

Không nên dùng Solver khi:

• Dữ liệu quá đơn giản, chỉ cần hàm là đủ

• Bài toán không có mục tiêu rõ ràng

• Kết quả cần giải thích từng bước chi tiết

Solver cho bạn kết quả, nhưng không giải thích quá trình. Cái đó bạn cần hiểu trước.

Vì sao Solver trong Excel 2016 vẫn rất đáng dùng?

Dù có nhiều phiên bản Excel mới hơn, nhưng Excel 2016 với Solver vẫn đáp ứng rất tốt:

• Ổn định

• Dễ dùng

• Phù hợp môi trường doanh nghiệp

Quan trọng hơn, Solver giúp bạn tư duy tối ưu, chứ không chỉ làm Excel cho xong việc.

Kết luận: Solver không khó, chỉ là bạn chưa quen

Solver nghe thì có vẻ “to tát”, nhưng thực ra lại rất gần với công việc hằng ngày. Một khi hiểu được mục tiêu và ràng buộc, bạn sẽ thấy Solver giống như một trợ lý thông minh, âm thầm giúp bạn đưa ra quyết định tốt hơn.

Nếu bạn thường xuyên làm việc với số liệu, kế hoạch, chi phí hay phân bổ nguồn lực, hãy thử Solver một lần. Biết đâu, bạn sẽ nghiện cảm giác “tối ưu hóa” đó thì sao?

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ trong Excel 2019

Th1 7, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365

Có một tình huống rất hay gặp khi làm báo cáo bằng Excel 2019: bạn muốn vẽ biểu đồ cho 2 chỉ số, ví dụ Doanh thu và Số lượng đơn. Bạn vẽ xong, nhìn cái biểu đồ… thấy kỳ kỳ. Doanh thu thì vài trăm triệu, còn số đơn chỉ vài chục hoặc vài trăm. Thế là đường số đơn nằm sát đáy, gần như biến mất. Nhìn kiểu “ủa nó có dữ liệu không vậy?” 😅

Đó là lúc bạn cần trục phụ (Secondary Axis). Nói nôm na: trục chính dành cho chỉ số lớn (doanh thu), trục phụ dành cho chỉ số nhỏ (số đơn). Hai thước đo khác nhau, nhưng chung một biểu đồ. Và thế là biểu đồ “lên đời” liền, nhìn rõ ràng hẳn.

Hôm nay mình hướng dẫn bạn cách làm từ cơ bản tới đúng kiểu “chuẩn báo cáo”: tạo biểu đồ, chỉnh loại biểu đồ, thêm trục phụ, rồi chỉnh cho gọn đẹp.

Khi nào cần dùng trục phụ?

Không phải biểu đồ nào cũng cần trục phụ đâu nhé. Nhưng nếu bạn gặp một trong các trường hợp sau thì gần như chắc chắn nên dùng:

• Hai chỉ số chênh lệch giá trị quá lớn (triệu đồng vs số lượng)

• Một chỉ số là % (tỷ lệ chuyển đổi) và một chỉ số là số tiền

• Bạn muốn kết hợp cột + đường (Column + Line) để nhìn xu hướng

Ví dụ cực phổ biến:

• Cột: Doanh thu theo tháng

• Đường: Tỷ lệ tăng trưởng (%)

• Hoặc cột: Chi phí, đường: ROI

Nếu vẽ chung một trục, cái nhỏ sẽ “chìm nghỉm”. Trục phụ là giải pháp hợp lý nhất.

Chuẩn bị dữ liệu trước khi vẽ (nhỏ thôi nhưng quan trọng)

Dữ liệu của bạn nên có dạng bảng rõ ràng như kiểu:

Mỗi cột một chỉ số, hàng là thời gian hoặc danh mục. Dữ liệu càng sạch thì làm biểu đồ càng nhanh.

Một mẹo nhỏ: nếu bạn biến bảng thành Table (Ctrl + T) thì sau này thêm tháng mới, biểu đồ cũng dễ cập nhật hơn.

Cách tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2019

Bước 1: Bôi đen dữ liệu

Bạn bôi đen toàn bộ bảng (bao gồm tiêu đề cột).

Bước 2: Insert biểu đồ

Vào tab Insert → chọn loại biểu đồ.
Nếu bạn chưa biết chọn loại nào, cứ chọn Clustered Column (cột) trước, vì dễ nhìn và dễ chỉnh.

Excel sẽ tạo biểu đồ ngay lập tức.

Nhưng lúc này, bạn sẽ thấy vấn đề: số đơn (nhỏ) bị “lụt” vì doanh thu (to) kéo thang đo lên cao.

Cách thêm trục phụ (Secondary Axis) trong Excel 2019

Có 2 cách phổ biến, mình nói cả hai để bạn chọn kiểu hợp tay.

Cách 1: Click chuột phải vào chuỗi dữ liệu cần đưa sang trục phụ

1. Click vào chuỗi dữ liệu nhỏ (ví dụ đường hoặc cột “Số đơn”)

2. Chuột phải → Format Data Series

3. Trong mục Series Options, chọn Secondary Axis

Xong. Biểu đồ sẽ có thêm một trục bên phải (trục phụ), và dữ liệu nhỏ sẽ nổi lên rõ ràng.

Cách 2: Dùng Combo Chart (cách “đẹp bài”)

Cách này thường dùng khi bạn muốn kết hợp cột + đường, nhìn rất giống báo cáo chuyên nghiệp.

1. Click vào biểu đồ

2. Tab Chart Design → Change Chart Type

3. Chọn Combo

4. Set:

   • Doanh thu = Column

   • Số đơn = Line

5. Tick chọn Secondary Axis cho “Số đơn”

6. OK

Kết quả: cột doanh thu rõ, đường số đơn rõ, mỗi cái có một trục riêng. Rất “đã”.

Chỉnh biểu đồ cho dễ nhìn (đừng bỏ qua phần này)

Tạo được trục phụ mới chỉ là 50% thôi. Muốn biểu đồ đẹp và dễ đọc, bạn nên chỉnh thêm vài chi tiết.

1) Đặt tên trục (Axis Titles)

• Click biểu đồ → dấu + (Chart Elements)

• Tick Axis Titles

• Đổi tên:

  • Trục trái: Doanh thu (VNĐ)

  • Trục phải: Số đơn (đơn)

Chỉ một bước này thôi là người xem hiểu ngay, không phải đoán.

2) Định dạng số cho trục doanh thu

Doanh thu hay rất lớn, bạn nên định dạng:

• Hiển thị theo triệu hoặc tỷ

• Hoặc dùng dấu phân cách hàng nghìn

Cách làm:

• Click trục → Format Axis → Number

• Chọn kiểu Number/Accounting phù hợp

3) Làm nổi đường Line (nếu có)

Nếu bạn dùng combo cột + đường, hãy:

• Bật Markers (chấm trên đường)

• Bật Data Labels (nếu cần) cho đường để nhìn rõ số

Nhưng đừng lạm dụng. Dán nhãn nhiều quá là biểu đồ rối ngay.

4) Chỉnh Legend và tiêu đề biểu đồ

• Title nên rõ: “Doanh thu & Số đơn theo tháng – 2019”

• Legend đặt vị trí gọn: Top hoặc Right

Một biểu đồ đẹp thường là: ít chữ nhưng đúng trọng tâm.

Một vài lỗi thường gặp khi dùng trục phụ (và cách né)

Lỗi 1: Trục phụ làm người xem hiểu nhầm

Có người nhìn biểu đồ xong tưởng “đường tăng mạnh hơn cột” vì trục phụ khác thang đo. Đây là điểm cần cẩn thận.

Cách né:

• Ghi rõ tên trục và đơn vị

• Không đặt 2 thang đo quá “ảo” (ví dụ trục phụ auto-scale quá nhạy)

Lỗi 2: Dùng trục phụ cho quá nhiều chuỗi dữ liệu

Trục phụ phù hợp nhất cho 1 chuỗi (hoặc tối đa 2 chuỗi) có đơn vị khác biệt. Nếu bạn nhồi nhiều chỉ số, biểu đồ sẽ thành “món lẩu”.

Lỗi 3: Chọn sai chuỗi dữ liệu

Nhiều bạn lỡ đưa “Doanh thu” sang trục phụ, nhìn ngược đời. Nếu sai:

• Format Data Series → đổi lại Primary/Secondary là xong.

Kết lại – trục phụ là “cứu tinh” khi số liệu chênh nhau quá lớn

Thật lòng mà nói, biểu đồ + trục phụ trong Excel 2019 là một combo cực hữu ích để làm báo cáo nhìn rõ ràng và chuyên nghiệp hơn. Nó giúp bạn đặt hai chỉ số khác thang đo lên cùng một bức tranh, để người xem vừa thấy tổng quan, vừa thấy xu hướng.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2016

Th1 6, 2026 | word 365, excel 365, powerpoint

Nói đến Excel 2016, nhiều người vẫn có cảm giác “công cụ này chắc dành cho dân kế toán, tài chính gì đó”. Nhưng thật ra không hẳn. Excel xuất hiện ở khắp nơi: báo cáo học tập, thống kê doanh thu, theo dõi tiến độ công việc, thậm chí là quản lý chi tiêu cá nhân. Và trong tất cả những việc đó, biểu đồ luôn đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Có biểu đồ, dữ liệu như biết nói. Không có biểu đồ? Nhìn bảng số là muốn… ngủ gật ngay.

1. Biểu đồ trong Excel 2016 – vì sao ai cũng nên biết?

Hãy thử tưởng tượng bạn phải trình bày một báo cáo gồm 20 dòng số liệu trước sếp hoặc giảng viên. Bạn sẽ đọc từng con số à? Chắc là không rồi. Lúc này, biểu đồ chính là cứu tinh. Chỉ cần một cái nhìn, người xem sẽ hiểu ngay xu hướng tăng, giảm, hay so sánh giữa các mốc thời gian.

Excel 2016 hỗ trợ rất nhiều loại biểu đồ: cột, đường, tròn, thanh ngang, vùng… Mỗi loại có một “đất diễn” riêng. Nhưng điểm hay của Excel 2016 là giao diện trực quan hơn, thao tác nhanh hơn so với các phiên bản cũ. Chỉ vài cú click chuột là xong, không cần nhớ quá nhiều thứ phức tạp.

2. Tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2016 như thế nào?

Bắt đầu từ điều đơn giản nhất nhé. Giả sử bạn đã có một bảng dữ liệu hoàn chỉnh, có tiêu đề rõ ràng. Đây là điều kiện tiên quyết, thiếu là Excel hiểu sai ngay.

Bước đầu tiên, bạn bôi đen vùng dữ liệu cần vẽ biểu đồ. Nhớ chọn luôn cả hàng tiêu đề, vì Excel cần biết đâu là tên chuỗi dữ liệu, đâu là giá trị.

Sau đó, bạn chuyển sang thẻ Insert trên thanh công cụ. Ở đây, Excel 2016 hiển thị rất trực quan các nhóm biểu đồ. Chỉ cần nhìn biểu tượng là đoán được công dụng. Chọn biểu đồ cột nếu muốn so sánh, chọn biểu đồ đường nếu muốn xem xu hướng theo thời gian.

Click xong, biểu đồ sẽ xuất hiện ngay trên trang tính. Nhanh gọn. Nhưng khoan vội mừng, đây mới chỉ là “bản nháp” thôi.

3. Chỉnh sửa biểu đồ – bước nhỏ nhưng rất đáng làm

Một biểu đồ đẹp không chỉ đúng dữ liệu, mà còn phải dễ nhìn. Excel 2016 cho phép bạn chỉnh sửa khá nhiều thứ: tiêu đề biểu đồ, tên trục, màu sắc, kiểu hiển thị.

Khi bạn bấm vào biểu đồ, hai thẻ Chart Design và Format sẽ xuất hiện. Ở đây, bạn có thể đổi kiểu biểu đồ chỉ trong vài giây. Không thích cột nữa? Chuyển sang đường. Thấy màu hơi gắt? Đổi sang tông nhẹ hơn.

Đôi khi chỉ cần đổi tiêu đề cho rõ ràng hơn là biểu đồ đã “lên trình” hẳn. Thay vì “Chart 1”, hãy đặt tiêu đề cụ thể như “Doanh thu và sản lượng theo tháng”. Nhỏ thôi, nhưng hiệu quả lớn.

4. Khi nào cần dùng trục phụ?

Đây là phần khiến nhiều người bối rối nhất. Nhưng thực ra, hiểu rồi thì thấy rất hợp lý.

Giả sử bạn có hai loại dữ liệu: doanh thu (triệu đồng) và số lượng sản phẩm (cái). Nếu vẽ chung một trục tung, doanh thu sẽ “đè bẹp” số lượng, làm đường biểu diễn gần như dính sát trục hoành. Nhìn vào chẳng hiểu gì cả.

Lúc này, trục phụ ra tay. Một trục cho doanh thu, một trục cho số lượng. Mỗi đại lượng có không gian riêng để thể hiện mình. Thế là biểu đồ trở nên rõ ràng, dễ hiểu hơn rất nhiều.

5. Cách tạo trục phụ trong Excel 2016

Giờ đến phần thực hành rồi đây.

Sau khi bạn đã có biểu đồ cơ bản, hãy bấm chọn chuỗi dữ liệu mà bạn muốn đưa sang trục phụ (ví dụ: số lượng sản phẩm). Nhớ là chỉ chọn đúng chuỗi đó thôi.

Tiếp theo, click chuột phải và chọn Format Data Series. Một bảng tùy chọn sẽ hiện ra bên phải màn hình. Trong phần Series Options, bạn sẽ thấy lựa chọn Secondary Axis.

Chỉ cần tick vào đó. Ngay lập tức, trục tung thứ hai xuất hiện ở bên phải biểu đồ. Xong rồi đấy. Nhanh gọn đến mức nhiều người làm xong còn ngạc nhiên: “Ủa, vậy thôi hả?”

Nếu muốn biểu đồ dễ nhìn hơn, bạn có thể đổi kiểu hiển thị: cột cho doanh thu, đường cho số lượng. Đây là cách rất hay được dùng trong báo cáo thực tế.

6. Một vài mẹo nhỏ để biểu đồ nhìn ‘đã mắt’ hơn

Đúng kỹ thuật rồi, nhưng nhìn chưa đẹp thì vẫn thiếu thiếu gì đó.

Thứ nhất, đừng tham màu. Hai hoặc ba màu là đủ. Quá nhiều màu làm người xem bị rối mắt.

Thứ hai, ghi rõ đơn vị cho từng trục. Trục trái là triệu đồng, trục phải là sản phẩm. Đừng để người xem tự đoán, mệt lắm.

Thứ ba, hãy cân nhắc việc thêm hoặc bớt lưới (gridlines). Ít lưới thôi, biểu đồ sẽ thoáng hơn nhiều.

Cuối cùng, luôn tự hỏi: “Người khác nhìn vào có hiểu ngay không?” Nếu câu trả lời là có, thì bạn đã làm rất tốt rồi.

Kết luận

Nhiều người sợ biểu đồ, sợ trục phụ vì nghĩ nó phức tạp. Nhưng thật ra, Excel 2016 đã đơn giản hóa mọi thứ rất nhiều. Quan trọng là bạn hiểu khi nào cần dùng trục phụ và dữ liệu nào nên tách ra.

Biểu đồ không chỉ để cho đẹp. Nó giúp bạn kể câu chuyện của dữ liệu một cách rõ ràng, thuyết phục hơn. Và khi bạn làm chủ được biểu đồ, báo cáo của bạn sẽ lên một tầm khác. Chắc chắn luôn.

Cách thực hiện biểu đồ và trục phụ Excel 2010

Th1 6, 2026 | excel 365, powerpoint, word 365

Nhắc tới Excel 2010, nhiều người lập tức nghĩ đến bảng số liệu khô khan, công thức rối rắm và những ô vuông nhìn thôi đã thấy… mệt. Nhưng khoan đã. Nếu bạn từng nhìn thấy một biểu đồ đẹp, dễ hiểu, chỉ cần liếc mắt là nắm được xu hướng tăng giảm, thì bạn sẽ hiểu: biểu đồ chính là “linh hồn” của dữ liệu. Không có biểu đồ, số liệu chỉ là con số vô hồn. Có biểu đồ rồi, mọi thứ sáng hẳn lên.

1. Biểu đồ trong Excel 2010 là gì và tại sao nên dùng?

Nói một cách đời thường cho dễ hiểu, biểu đồ là cách Excel “vẽ” dữ liệu của bạn ra để người khác nhìn vào là hiểu ngay. Thay vì đọc từng dòng doanh thu, từng cột chi phí, ta chỉ cần nhìn một cái là biết tháng nào tăng, tháng nào giảm. Tiện không?

Excel 2010 hỗ trợ khá nhiều loại biểu đồ quen thuộc như: biểu đồ cột, biểu đồ đường, biểu đồ tròn, biểu đồ vùng… Mỗi loại có một thế mạnh riêng. Doanh thu theo tháng? Biểu đồ cột hoặc đường là hợp lý. Tỷ lệ phần trăm? Biểu đồ tròn vào việc ngay.

Nhưng rồi sẽ có lúc bạn gặp tình huống hơi “khó nhằn”: hai đại lượng khác đơn vị nằm chung một bảng. Ví dụ nhé: doanh thu (tính bằng triệu đồng) và số lượng sản phẩm bán ra (tính bằng cái). Vẽ chung một trục thì… lệch hết. Lúc này, trục phụ xuất hiện như một vị cứu tinh.

2. Cách tạo biểu đồ cơ bản trong Excel 2010

Bắt đầu từ những bước đơn giản nhất. Giả sử bạn đã có một bảng dữ liệu hoàn chỉnh, tiêu đề rõ ràng, không bị lệch dòng hay thiếu cột.

Đầu tiên, hãy bôi đen toàn bộ vùng dữ liệu mà bạn muốn đưa vào biểu đồ. Nhớ là phải bao gồm cả tiêu đề nhé, Excel cần biết đâu là tên chuỗi dữ liệu.

Tiếp theo, trên thanh menu, bạn vào thẻ Insert. Ở đây, Excel 2010 sẽ “bày sẵn” cho bạn cả một rừng biểu đồ. Nhìn hơi rối nhưng đừng lo. Bạn chỉ cần chọn đúng nhóm biểu đồ mình cần, ví dụ Column (cột) hoặc Line (đường).

Chỉ một cú click thôi, biểu đồ sẽ xuất hiện ngay trong trang tính. Nhanh gọn. Nhưng lúc này biểu đồ mới chỉ là “bản thô”. Mà đã là đồ thô thì chắc chắn chưa đẹp.

Bạn có thể chỉnh lại tiêu đề biểu đồ, tên trục tung – trục hoành, đổi màu cột, đổi kiểu đường. Tất cả đều nằm trong Chart Tools, xuất hiện khi bạn bấm chọn vào biểu đồ. Cứ thử nghịch vài lần, bạn sẽ quen rất nhanh.

3. Khi nào cần dùng trục phụ?

Đây là câu hỏi rất hay. Và cũng là chỗ nhiều người học Excel bị rối.

Hãy tưởng tượng bạn vẽ biểu đồ doanh thu (0–500 triệu) và số lượng sản phẩm (0–50 cái) trên cùng một trục tung. Điều gì xảy ra? Đường biểu diễn số lượng gần như… nằm sát đáy. Nhìn mà không hiểu nổi.

Vậy nên, trục phụ được sinh ra để giải quyết sự chênh lệch về thang đo. Một trục tung bên trái cho doanh thu, một trục tung bên phải cho số lượng. Mỗi đại lượng có “không gian” riêng để thể hiện mình. Hợp lý hơn hẳn, đúng không?

4. Cách tạo biểu đồ có trục phụ trong Excel 2010

Giờ mới đến phần quan trọng đây.

Sau khi bạn đã có biểu đồ cơ bản (ví dụ biểu đồ cột), hãy bấm chọn chuỗi dữ liệu mà bạn muốn đưa sang trục phụ. Nhớ là chỉ chọn đúng chuỗi đó thôi, không chọn cả biểu đồ.

Tiếp theo, click chuột phải → chọn Format Data Series. Một cửa sổ mới sẽ hiện ra. Trong đó, bạn tìm đến mục Series Options. Ở đây sẽ có hai lựa chọn: Primary Axis và Secondary Axis.

Bạn đoán đúng rồi đấy. Chỉ cần tích vào Secondary Axis, rồi bấm Close. Thế là xong. Trục tung thứ hai sẽ xuất hiện bên phải biểu đồ.

Nếu muốn biểu đồ rõ ràng hơn, bạn có thể đổi kiểu hiển thị của chuỗi dữ liệu này. Ví dụ: doanh thu dùng cột, số lượng dùng đường. Sự kết hợp này rất hay dùng trong báo cáo thực tế.

5. Một vài mẹo nhỏ để biểu đồ nhìn ‘đã mắt’ hơn

Nói thật nhé, biểu đồ đúng thôi chưa đủ. Nhìn phải dễ chịu nữa.

Thứ nhất, đừng dùng quá nhiều màu. Hai đến ba màu là vừa đẹp. Nhiều màu quá nhìn rối, mất tập trung.

Thứ hai, hãy đặt tiêu đề biểu đồ rõ ràng, nói thẳng nội dung. Ví dụ: “So sánh doanh thu và sản lượng năm 2024”. Đừng đặt mấy tiêu đề chung chung kiểu “Biểu đồ”.

Thứ ba, trục phụ nên có đơn vị rõ ràng. Bên trái là “Triệu đồng”, bên phải là “Sản phẩm”. Thiếu đơn vị là người xem đoán mệt nghỉ.

Cuối cùng, đừng quên kiểm tra lại: biểu đồ này có giúp người khác hiểu nhanh hơn không? Nếu câu trả lời là “có”, bạn đã làm đúng.

6. Kết luận: Đừng sợ biểu đồ, cứ làm là quen

Nhiều người cứ nghe tới biểu đồ với trục phụ là thấy ngại. Nhưng thực ra, Excel 2010 làm mọi thứ dễ hơn bạn nghĩ rất nhiều. Chỉ cần hiểu bản chất, biết khi nào nên dùng trục phụ, và chịu khó thực hành vài lần, bạn sẽ thấy nó chẳng có gì đáng sợ.

Biểu đồ không phải để “trang trí cho đẹp”. Nó là công cụ kể câu chuyện của dữ liệu. Và khi bạn kể chuyện tốt, người nghe sẽ hiểu, sẽ nhớ. Vậy thì ngại gì không học?