Nếu bạn đã từng dùng Excel 2010 để tính toán chi phí, lợi nhuận hay lập kế hoạch công việc, chắc hẳn đã có lúc bạn tự hỏi: “Liệu còn cách nào làm tốt hơn không?” Đó chính là lúc Solver phát huy tác dụng.
Solver là một công cụ giúp tối ưu hóa kết quả dựa trên các điều kiện bạn đặt ra. Thay vì thử từng phương án thủ công, Solver sẽ tự động tính toán để tìm ra phương án tốt nhất. Có thể là lợi nhuận cao nhất, chi phí thấp nhất, hay cách phân bổ nguồn lực hợp lý nhất.
Nghe thì có vẻ phức tạp, nhưng thực tế lại khá gần gũi. Bạn chỉ cần hiểu đúng bản chất, còn lại Excel sẽ làm phần việc nặng nhọc thay bạn.
Cách kích hoạt Solver trong Excel 2010
Một điểm nhỏ nhưng rất nhiều người bỏ qua: Solver không được bật sẵn. Vì vậy, trước tiên bạn cần kích hoạt nó.
Bạn vào File → Options → Add-ins. Ở phần Manage, chọn Excel Add-ins rồi nhấn Go. Trong danh sách hiện ra, tích vào Solver Add-in và nhấn OK. Ngay lập tức, nút Solver sẽ xuất hiện trong tab Data.
Chỉ vài cú click đơn giản, vậy là bạn đã mở khóa một công cụ rất mạnh của Excel 2010.
Hiểu đúng 3 thành phần cốt lõi của Solver
Để dùng Solver hiệu quả, bạn chỉ cần nhớ ba khái niệm chính.
Thứ nhất là ô mục tiêu. Đây là ô chứa công thức mà bạn muốn tối ưu. Solver sẽ dựa vào giá trị của ô này để tìm phương án phù hợp. Bạn có thể chọn tối đa hóa, tối thiểu hóa hoặc đưa nó về một giá trị cụ thể.
Thứ hai là các ô thay đổi. Đây là những ô mà Solver được phép điều chỉnh. Có thể là số lượng sản phẩm, ngân sách phân bổ, hoặc thời gian làm việc.
Và cuối cùng là các ràng buộc. Đây chính là “luật chơi”. Bạn có thể giới hạn ngân sách, nguyên liệu, thời gian, hoặc yêu cầu các giá trị phải lớn hơn hoặc bằng 0.
Ba yếu tố này kết hợp với nhau tạo nên sức mạnh thực sự của Solver.
Ví dụ thực tế: tối đa hóa lợi nhuận bằng Solver
Giả sử bạn đang kinh doanh hai sản phẩm. Mỗi sản phẩm có lợi nhuận khác nhau, nhưng bị giới hạn bởi nguyên liệu và thời gian sản xuất. Nếu làm thủ công, bạn sẽ phải thử rất nhiều phương án.
Với Solver, bạn chỉ cần lập bảng tính:
-
Một ô tính tổng lợi nhuận
-
Các ô nhập số lượng sản phẩm
-
Các công thức liên kết giữa chúng
Sau đó mở Solver, đặt ô lợi nhuận làm mục tiêu, chọn “Max”, chỉ định các ô số lượng là ô thay đổi và thêm các ràng buộc cần thiết. Nhấn Solve, chờ vài giây, và Excel sẽ đưa ra phương án tối ưu.
Nhanh, gọn và cực kỳ hiệu quả.
Chọn phương pháp giải phù hợp trong Solver
Solver trong Excel 2010 cung cấp ba phương pháp giải chính.
Nếu bài toán của bạn là tuyến tính, hãy chọn Simplex LP. Đây là lựa chọn phổ biến và nhanh nhất. Nếu công thức có dạng phi tuyến, GRG Nonlinear sẽ phù hợp hơn. Còn với những bài toán phức tạp, nhiều biến và ràng buộc khó, bạn có thể thử Evolutionary.
Không cần quá lo lắng nếu chưa hiểu sâu về toán. Bạn hoàn toàn có thể thử từng phương pháp để xem kết quả.
Những lỗi thường gặp khi dùng Solver và cách khắc phục
Người mới dùng Solver thường gặp một số lỗi khá phổ biến. Ví dụ như quên nhập công thức cho ô mục tiêu, đặt ràng buộc sai, hoặc để các ô thay đổi không hợp lý. Khi đó, Solver có thể báo không tìm được lời giải.
Cách khắc phục rất đơn giản. Hãy kiểm tra lại công thức, đảm bảo các ràng buộc không mâu thuẫn và các giá trị ban đầu hợp lý. Ngoài ra, bạn nên lưu file trước khi chạy Solver để dễ dàng quay lại nếu cần.
Solver – công cụ không chỉ dành cho dân tài chính
Solver không chỉ dùng cho kế toán hay tài chính. Bạn có thể áp dụng nó để lập lịch làm việc, tối ưu chi phí quảng cáo, phân bổ nhân sự, thậm chí lên kế hoạch học tập cá nhân.
Dù Excel 2010 đã ra đời khá lâu, nhưng Solver trong phiên bản này vẫn rất đáng tin cậy nếu bạn biết cách tận dụng.
Kết luận
Solver không phải là công cụ quá phức tạp như nhiều người nghĩ. Chỉ cần hiểu đúng và chịu thử, bạn sẽ thấy Excel 2010 trở nên mạnh mẽ hơn rất nhiều. Đôi khi, chỉ một công cụ nhỏ cũng có thể thay đổi cách bạn làm việc mỗi ngày.
Bạn đã sẵn sàng mở Solver và thử chưa?
